Tháo gỡ dự án tồn đọng: "Thước đo" hiệu quả cải cách thể chế

Theo Bộ Xây dựng, thống kê của Ban Chỉ đạo 751 về rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng cho thấy cả nước hiện có khoảng 4.500 dự án bất động sản gặp vướng mắc, với tổng nguồn vốn bị "đóng băng" hơn 3,3 triệu tỷ đồng. Đến giữa năm 2026, các bộ, ngành và địa phương đã tháo gỡ khó khăn cho hơn 1.000 dự án, qua đó khơi thông khoảng hơn 800.000 tỷ đồng vốn đầu tư.

Nhiều dự án bất động sản từng đình trệ đang được triển khai trở lại.

Khơi thông nguồn lực

Theo bà Hoàng Thu Hằng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), việc khơi thông các dự án bị ách tắc nhiều năm không chỉ giúp bổ sung nguồn cung cho thị trường mà còn góp phần ổn định mặt bằng giá, nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của người dân và phát huy hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.

Cùng với việc xử lý từng dự án, Ban Chỉ đạo 751 đang tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý các dự án tồn đọng trên phạm vi cả nước, phân loại theo từng nhóm vướng mắc để các bộ, ngành và địa phương phối hợp xử lý thống nhất. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả thực thi, rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính minh bạch trong quá trình triển khai.

Tại Hà Nội, nhiều dự án sau thời gian dài đình trệ đã trở lại công trường. Dự án NO-11 Khu đô thị mới Dịch Vọng đang được triển khai trở lại sau nhiều năm đình trệ. Dự án CEOHomes Hana Garden chính thức khởi công sau 18 năm hoàn thiện các thủ tục pháp lý, với quy mô 20,3 ha, gồm nhà ở thấp tầng, chung cư thương mại và nhà ở xã hội.

Tại TP HCM, theo UBND thành phố, đến giữa năm 2026, địa phương đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng xử lý đối với toàn bộ 838 dự án thuộc diện rà soát, trong đó 417 dự án đã được giải quyết dứt điểm về mặt pháp lý. Quá trình này đã khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng vốn đầu tư và gần 17.000 ha đất, tạo điều kiện để nhiều dự án tăng tốc triển khai.

Nhiều dự án quy mô lớn cũng ghi nhận chuyển biến tích cực sau khi các vướng mắc pháp lý từng bước được xử lý. The Grand Manhattan của Novaland đang tăng tốc thi công sau quá trình hoàn thiện pháp lý và tái cơ cấu, hướng tới bàn giao trong năm 2026. Đối với Shizen Home, dự án đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định và đang được xem xét gia hạn tiến độ để hoàn tất các thủ tục pháp lý còn lại, tạo điều kiện sớm triển khai và bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Hoàn thiện thể chế

TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh nhận định, việc xử lý hơn các dự án tồn đọng là tín hiệu tích cực, tạo cơ sở thực tiễn để tiếp tục tháo gỡ các dự án còn lại.

Theo ông, quá trình xử lý các dự án tồn đọng cũng là phép thử đối với các cơ chế, chính sách mới. Từ thực tiễn triển khai, các quy định sẽ tiếp tục được hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng thực thi và tạo nền tảng cho việc xử lý hiệu quả các dự án còn vướng mắc trong thời gian tới.

Ở góc độ thị trường, ông David Jackson - Tổng Giám đốc Avison Young Việt Nam cho rằng những chuyển biến tích cực về khung pháp lý đang tạo điều kiện để nguồn cung dự án từng bước cải thiện. Tuy nhiên, để các dự án thực sự chuyển hóa thành sản phẩm trên thị trường, cần tiếp tục đẩy nhanh quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư, đất đai và cấp phép xây dựng. Những dự án có pháp lý minh bạch, tiến độ triển khai rõ ràng sẽ có lợi thế lớn trong bối cảnh nhu cầu ở thực tiếp tục là động lực chính của thị trường.

Việc hơn 1.000 dự án được khơi thông cho thấy quá trình tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý đang phát huy hiệu quả, không chỉ giúp doanh nghiệp đưa dự án trở lại triển khai mà còn thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư, kích hoạt hoạt động xây dựng và nhiều lĩnh vực liên quan.

Khi các dự án còn tồn đọng tiếp tục được xử lý cùng với việc hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, nguồn lực đất đai sẽ được khai thác hiệu quả hơn, góp phần bổ sung nguồn cung và tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững.