Thanh tra chỉ ra hạn chế trong kiểm soát khoản vay khách hàng lớn tại chi nhánh Vietcombank

Cấp tín dụng tín chấp cao cho khách hàng dư nợ lớn

Kết luận thanh tra tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - Chi nhánh Nam Bình Dương (VCB Nam Bình Dương) chỉ ra một số sai phạm, tồn tại và cảnh báo rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng cũng như công tác quản lý thu nhập, chi phí.

Theo kết luận, “bên cạnh những mặt đạt được nêu trên, trong hoạt động VCB Nam BD còn có một số sai phạm, tồn tại và cảnh báo rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng, trong công tác quản lý thu nhập, chi phí”.

Các vấn đề được cơ quan thanh tra nêu gồm thẩm định và quyết định cho vay; kiểm tra, giám sát vốn vay; chưa tuân thủ đầy đủ các điều kiện phê duyệt nội bộ, quy định nội bộ và một số tồn tại trong công tác hạch toán.

Vietcombank Nam Bình Dương được Thanh tra NHNN chỉ ra một số hạn chế trong hoạt động cấp tín dụng và kiểm soát dòng tiền khách hàng.

Đáng chú ý, một trong những nguyên nhân được xác định là chi nhánh chưa tuân thủ triệt để các điều kiện phê duyệt cấp tín dụng, quản lý nguồn thu nhập của khách hàng và kiểm tra, giám sát vốn vay.

Kết luận nêu rõ: “Chi nhánh chưa triệt để tuân thủ các điều kiện phê duyệt cấp tín dụng, về quản lý nguồn thu nhập của khách hàng, về kiểm tra, giám sát vốn vay; cấp tín dụng với tỷ lệ tín chấp cao tập trung vào nhóm khách hàng có dư nợ lớn nhưng Chi nhánh kiểm soát chưa chặt chẽ dòng tiền dẫn đến khách hàng mất khả năng thanh toán khi tình hình tài chính bị sụt giảm.”

Theo cơ quan thanh tra, chi nhánh cũng “chưa có biện pháp ứng xử tín dụng kịp thời khi khách hàng không thực hiện đúng các cam kết”.

Đây là điểm đáng chú ý trong kết luận bởi các khoản vay có tỷ lệ tín chấp cao thường phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng tạo dòng tiền và tình hình tài chính của khách hàng. Khi dòng tiền bị suy giảm, việc kiểm soát không chặt có thể làm gia tăng rủi ro đối với khả năng thu hồi nợ.

Khách hàng phụ thuộc lớn vào vốn vay

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra những yếu tố xuất phát từ chính tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của khách hàng vay vốn.

Theo đó, “Khách hàng hoạt động kinh doanh phụ thuộc phần lớn vào vốn vay, vốn chủ sở hữu chiếm tỷ lệ khá nhỏ trong nguồn vốn hoạt động của khách hàng, công tác quản trị kinh doanh của khách hàng chưa thực sự hiệu quả. Khách hàng chưa thực hiện đúng các cam kết”.

Như vậy, bên cạnh những hạn chế trong quy trình cấp tín dụng, việc khách hàng có tỷ lệ vốn chủ sở hữu thấp và phụ thuộc nhiều vào vốn vay cũng là yếu tố làm gia tăng sức ép tài chính.

Trong trường hợp hoạt động kinh doanh gặp khó khăn, dòng tiền suy giảm, khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ của khách hàng sẽ bị ảnh hưởng. Nếu ngân hàng không kịp thời kiểm soát và có biện pháp xử lý phù hợp, rủi ro tín dụng có thể gia tăng.

Bất động sản khó khăn, doanh nghiệp chịu thêm áp lực

Ngoài những nguyên nhân trực tiếp từ hoạt động cấp tín dụng, Thanh tra cũng đề cập đến các yếu tố kinh tế trong thời kỳ thanh tra.

Theo kết luận, “trong thời kỳ thanh tra, bối cảnh kinh tế tiếp tục có nhiều biến động, tác động sâu rộng đến quá trình phát triển của các quốc gia”.

Tại Việt Nam, thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn, thanh khoản sụt giảm và chưa có dấu hiệu phục hồi, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành liên quan như xây dựng, sắt, thép.

Kết luận cũng đề cập đến biến động tỷ giá VND/USD, biến động lãi suất huy động trong nước, chi phí tăng cao cùng nhiều yếu tố bất lợi khác.

Những yếu tố này khiến “nhiều doanh nghiệp suy giảm tài chính, hoạt động cầm chừng hoặc giải thể, phá sản”, tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn.

Trong bối cảnh đó, việc cấp tín dụng cho những khách hàng phụ thuộc lớn vào vốn vay, đặc biệt các khoản vay có tỷ lệ tín chấp cao, đòi hỏi ngân hàng phải kiểm soát chặt dòng tiền và khả năng trả nợ.

Tồn tại từ thẩm định đến giám sát vốn vay

Các tồn tại tại VCB Nam Bình Dương được ghi nhận ở nhiều khâu của hoạt động tín dụng.

Cụ thể, cơ quan thanh tra chỉ ra vấn đề trong thẩm định và quyết định cho vay, kiểm tra, giám sát vốn vay, việc tuân thủ các điều kiện phê duyệt nội bộ và quy định nội bộ.

Bên cạnh đó, chi nhánh còn có một số tồn tại trong công tác hạch toán.

Như vậy, các vấn đề không chỉ phát sinh ở thời điểm ngân hàng xem xét cấp tín dụng mà còn liên quan đến quá trình theo dõi, kiểm soát khoản vay sau khi giải ngân.

Việc kiểm tra, giám sát vốn vay có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích, duy trì nguồn thu nhập và dòng tiền đủ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Từ những tồn tại trên, trách nhiệm được xác định trước hết liên quan đến việc chi nhánh chưa tuân thủ đầy đủ các điều kiện phê duyệt tín dụng, chưa kiểm soát chặt nguồn thu nhập và dòng tiền của khách hàng, đồng thời chưa có biện pháp xử lý tín dụng kịp thời khi khách hàng không thực hiện đúng cam kết.

Kết luận thanh tra yêu cầu VCB Nam Bình Dương khắc phục các tồn tại, tăng cường tuân thủ quy định nội bộ và nâng cao chất lượng thẩm định, kiểm tra, giám sát khoản vay.

Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn chịu sức ép từ thị trường bất động sản, chi phí vốn, tỷ giá và các yếu tố kinh tế khác, việc kiểm soát dòng tiền và khả năng trả nợ của khách hàng có dư nợ lớn là một trong những yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro tín dụng.