Quan tâm đến sinh kế của người dân sau thu hồi đất làm đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội dài khoảng 349 km, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ, được chia thành 22 dự án thành phần.Tuyến chính cao tốc quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 - 120km/h; đường song hành quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80km/h.

Khu tái định cư phải hoàn thiện hạ tầng trước khi người dân đến ở

Theo đại biểu Đỗ Hoàng Việt (đoàn tỉnh Tây Ninh), dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội là dự án quan trọng quốc gia, có ý nghĩa chiến lược trong việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; tăng cường liên kết vùng; mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô Hà Nội và các địa phương trong vùng.

Đại biểu đề nghị cần nghiên cứu hoàn thiện quy định về công tác tái định cư tại điểm b khoản 3 Điều 3 của dự thảo Nghị quyết. Dự thảo hiện giao UBND cấp tỉnh triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ của dự án.

Đại biểu Đỗ Hoàng Việt, Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh phát biểu. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Ông Việt kiến nghị, nghiên cứu bổ sung yêu cầu các khu tái định cư phải được đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội thiết yếu trước khi bố trí người dân đến ở; bảo đảm điều kiện học tập, khám chữa bệnh, sinh hoạt văn hóa và các điều kiện sống cơ bản để người dân sớm ổn định cuộc sống.

Đại biểu cũng cho rằng, đây cũng là nội dung phù hợp với ý kiến thẩm tra đề nghị rà soát đầy đủ số hộ bị ảnh hưởng, số hộ phải tái định cư và các nhóm đối tượng yếu thế để có phương án hỗ trợ phù hợp.

Bổ sung yêu cầu quan tâm đến sinh kế của người dân sau thu hồi đất

Ông Việt cũng đề nghị bổ sung yêu cầu quan tâm đến sinh kế của người dân sau thu hồi đất. Qua hồ sơ cho thấy dự án có nhu cầu sử dụng khoảng 4.011 ha đất, trong đó có khoảng 1.776 ha đất trồng lúa và khoảng 465 ha đất ở, vì vậy sẽ tác động đến đời sống của nhiều hộ dân.

Đại biểu cũng đề nghị quan tâm hơn đến phát triển hạ tầng xã hội trong quá trình khai thác quỹ đất hai bên tuyến đường. Đồng tình với chủ trương dự thảo Nghị quyết giao các địa phương quản lý quỹ đất hai bên tuyến để phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị trong quá trình tổ chức thực hiện cần gắn việc phát triển đô thị và công nghiệp với quy hoạch đồng bộ trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao, nhà ở xã hội và các công trình dịch vụ thiết yếu khác.

Đề nghị thành lập Ban chỉ đạo quốc gia hoặc Ban điều phối dự án

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (đoàn Thanh Hóa) cho rằng, đề nghị quan tâm xác định rõ tỷ lệ tham gia của ngân sách trung ương và từng địa phương, kèm cam kết của Hội đồng nhân dân các địa phương có tuyến đi qua. Với 7 địa phương cùng tham gia, việc thống nhất trước sẽ giúp Chính phủ chủ động trong điều hành, tránh tình huống địa phương không cân đối được và ngân sách Trung ương phải gánh thêm.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa phát biểu. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Trong khi đó, đại biểu Trịnh Ngọc Phương (đoàn Tây Ninh) cho rằng, dự án này có 22 dự án thành phần và đi qua 7 tỉnh. Tuy nhiên, trong hồ sơ lại chưa nêu rõ cơ chế điều phối, ai là người đầu mối điều phối, cơ chế xử lý xung đột, trách nhiệm khi xảy ra chậm tiến độ giải phóng mặt bằng. Ông đề nghị Chính phủ cân nhắc vấn đề này.

Cũng theo đại biểu Phương, dự thảo cũng chưa quy định tiêu chí lựa chọn phần, đoạn nào là đầu tư theo đối tác công tư PPP, đoạn nào là đầu tư công. Hồ sơ của dự án chưa có quy định về quản trị rủi ro.

Đại biểu Phương đề nghị, giao Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo quốc gia hoặc Ban điều phối dự án đường Vành đai 5 để quyết định tất cả các vấn đề liên tỉnh, tránh tình trạng mỗi địa phương làm một kiểu. Nếu không sau này tiêu chuẩn khác nhau, tiến độ khác nhau sẽ triển khai không đồng bộ, dẫn đến nhiều vấn đề xảy ra.

Bên cạnh đó, ông cũng cũng đề nghị Chính phủ quy định về cơ chế khai thác giá trị quỹ đất hai bên tuyến đường để tránh trục lợi, với việc quy định về nguyên tắc, phạm vi, phương thức khai thác; làm rõ phương án tài chính dài hạn.