NHNN nới “van” thanh khoản, ngân hàng có thêm dư địa bơm vốn cho bất động sản, hạ tầng

Theo đánh giá của Chứng khoán VPBank (VPBankS Research), động thái này cho thấy NHNN đang ưu tiên hỗ trợ khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng nhanh, trong khi huy động vốn chưa theo kịp.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất tại Thông tư 25/2026 là việc nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.

Điều này đồng nghĩa các ngân hàng có thêm khoảng trống để sử dụng nguồn vốn huy động ngắn hạn hiện có nhằm tài trợ cho các khoản vay dài hạn như bất động sản, xây dựng hạ tầng, năng lượng, khu công nghiệp và đầu tư nhà máy.

Theo VPBankS, việc nới giới hạn giúp giảm áp lực buộc ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn kỳ hạn dài – vốn thường có chi phí cao hơn. Qua đó, các ngân hàng có thể kiểm soát tốt hơn chi phí vốn, giảm áp lực lên biên lợi nhuận cho vay (NIM), đồng thời hạn chế nguy cơ lãi suất huy động dài hạn tăng mạnh trong giai đoạn cuối năm.

NHNN nới lỏng một số tỷ lệ an toàn, mở thêm dư địa để hệ thống ngân hàng tăng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế, đặc biệt ở các lĩnh vực cần vốn trung dài hạn như bất động sản, hạ tầng và sản xuất.

Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi từ thay đổi cách tính LDR

Một điểm mới khác trong Thông tư 25/2026 là NHNN cho phép bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào mẫu số khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).

Theo quy định trước đây, LDR là chỉ tiêu quan trọng phản ánh khả năng sử dụng vốn huy động để cho vay của ngân hàng. Khi được tính thêm nguồn tiền gửi KBNN, tỷ lệ LDR trên sổ sách của một số ngân hàng sẽ được cải thiện, tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng.

Nhóm được hưởng lợi nhiều nhất là các ngân hàng quốc doanh như Vietcombank (VCB), BIDV (BID) và VietinBank (CTG), do đang nắm giữ phần lớn lượng tiền gửi KBNN trong hệ thống ngân hàng thương mại.

Theo VPBankS, nhóm ngân hàng này hiện chiếm gần 90% lượng tiền gửi KBNN tại các ngân hàng thương mại, nhờ đó có thể cân đối tăng trưởng tín dụng tốt hơn mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào việc tăng huy động từ khách hàng dân cư và doanh nghiệp.

Tín dụng trung dài hạn có thêm động lực tăng tốc

Dữ liệu ngành ngân hàng cho thấy tỷ trọng cho vay trung dài hạn đã liên tục tăng từ quý I/2024 đến quý I/2026, phản ánh nhu cầu vốn dài hạn của nền kinh tế vẫn ở mức cao.

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn được kỳ vọng tạo thêm động lực cho các lĩnh vực cần nguồn vốn lớn và thời gian thu hồi dài như bất động sản dự án, phát triển hạ tầng, năng lượng, sản xuất công nghiệp và xây dựng.

Đây cũng là những lĩnh vực phù hợp với định hướng thúc đẩy đầu tư công, mở rộng đầu tư tư nhân và duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong năm 2026.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ không giống nhau giữa các ngân hàng. Những tổ chức tín dụng có nền tảng vốn mạnh, hệ số an toàn vốn (CAR) cao, chất lượng tài sản ổn định và khả năng thẩm định dự án tốt sẽ có nhiều cơ hội tận dụng chính sách.

Ngược lại, các ngân hàng có bộ đệm vốn mỏng hoặc đang chịu áp lực nợ xấu sẽ khó tăng trưởng tín dụng mạnh dù quy định được nới lỏng.

Mở thêm dư địa vốn cho các dự án lớn

Bên cạnh Thông tư 25/2026, NHNN cũng cho phép các ngân hàng thương mại được loại trừ dư nợ cấp tín dụng phát sinh mới đối với 18 dự án thuộc các tập đoàn lớn như Vingroup, Sun Group và Masterise khi tính hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm.

Chính sách này giúp các ngân hàng có thể tài trợ cho các dự án quy mô lớn mà không làm giảm hạn mức tín dụng dành cho các khách hàng khác.

Theo VPBankS, đây có thể tạo thêm nhu cầu vốn trung dài hạn đáng kể cho hệ thống ngân hàng, đặc biệt trong các lĩnh vực bất động sản, hạ tầng và phát triển đô thị.

Nhóm ngân hàng quốc doanh được đánh giá có lợi thế nhờ quy mô vốn lớn, khả năng tham gia các khoản vay hợp vốn và kinh nghiệm tài trợ dự án quy mô lớn.

Trong khi đó, các ngân hàng thương mại cổ phần như Techcombank (TCB), MB (MBB), VPBank (VPB) và HDBank (HDB) cũng có thể hưởng lợi nhờ sở hữu tệp khách hàng doanh nghiệp lớn, khẩu vị tín dụng cao và năng lực cấu trúc các khoản vay dự án.

Dù vậy, các khoản vay này vẫn được ghi nhận trên bảng cân đối của ngân hàng, có thể tác động tới hệ số an toàn vốn và làm gia tăng rủi ro tập trung nếu một số ngành hoặc dự án gặp khó khăn.

Vì vậy, tác động của chính sách sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng quản trị rủi ro và chất lượng tín dụng của từng ngân hàng.

Nhìn tổng thể, các động thái mới của NHNN đang mở thêm “van” thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, tạo điều kiện để dòng vốn trung dài hạn chảy mạnh hơn vào các lĩnh vực trọng điểm của nền kinh tế. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng sẽ đi kèm yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro, đặc biệt khi tín dụng tiếp tục mở rộng trong giai đoạn tăng trưởng mới.