Nhà bị cắt xén khi thu hồi đất, người dân Vĩnh Long có thể được bồi thường 60% giá trị

Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Long đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định quy định bồi thường thiệt hại thực tế đối với phần còn lại của nhà ở, công trình phục vụ đời sống gắn với đất vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật về xây dựng trên địa bàn tỉnh.

Theo Sở Xây dựng, trong quá trình thực hiện thu hồi đất thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long phát sinh nhiều trường hợp nhà ở, công trình chỉ bị cắt xén hoặc phá dỡ một phần, trong khi phần còn lại vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật và có thể tiếp tục sử dụng.

Tuy nhiên, mức độ thiệt hại của từng trường hợp phụ thuộc vào loại kết cấu công trình, vị trí cắt xén, bộ phận kết cấu chịu lực, diện tích phải tháo dỡ và chi phí hoàn trả mặt tiền. Nếu không có quy định cụ thể, các cơ quan chức năng sẽ thiếu cơ sở thống nhất để lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường.

Đề xuất bồi thường bằng 60% giá trị hiện có

Theo dự thảo, đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người có nhà ở, công trình bị thu hồi; chủ sở hữu tài sản gắn liền với nhà ở, công trình bị thu hồi và các đối tượng khác có liên quan đến việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo là đề xuất khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà ở, công trình xây dựng bị thiệt hại.

Cụ thể, đối với nhà ở và công trình xây dựng khác thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 102 Luật Đất đai, khoản tiền bồi thường được đề xuất bằng 60% giá trị hiện có của nhà ở, công trình xây dựng bị thiệt hại.

Theo thuyết minh, mức 60% được đề xuất nhằm bảo đảm nguyên tắc khấu hao theo thời gian sử dụng thực tế của công trình, đồng thời phù hợp với khung tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại tối thiểu của nhà ở cũ.

Cách tính bồi thường đối với từng loại kết cấu nhà ở

Đối với trường hợp nhà ở, công trình bị cắt xén hoặc phá dỡ một phần nhưng phần còn lại vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật về xây dựng, mức bồi thường sẽ được xác định theo thiệt hại thực tế.

Đối với nhà ở có khung bê tông cốt thép hoặc kết cấu khung thép, diện tích sàn xây dựng được bồi thường bổ sung sẽ tính từ chỉ giới cắt xén theo quy hoạch đến khung kết cấu chịu lực gần nhất.

Đối với nhà ở có kết cấu xây gạch chịu lực bị cắt xén một phần, diện tích sàn xây dựng được bồi thường bổ sung được xác định bằng chiều rộng mặt tiền nhà trước khi cắt xén nhân với chiều sâu 1m và nhân với số tầng nhà bị cắt xén.

Được tính thêm chi phí hoàn trả mặt tiền

Ngoài khoản bồi thường đối với phần nhà ở, công trình bị cắt xén hoặc phá dỡ, dự thảo còn quy định người có tài sản bị ảnh hưởng được bồi thường chi phí hoàn trả mặt tiền.

Giá trị phần mặt tiền được bồi thường dự kiến xác định theo công thức:

Gmt = Bmt x Gxd x Smt x T

Trong đó:

- Gmt là giá trị phần mặt tiền được bồi thường hoàn trả

- Bmt là chiều rộng mặt tiền dùng để tính bồi thường

- Gxd là đơn giá xây dựng mới tính trên mỗi mét vuông sàn xây dựng

- Smt là chiều sâu được quy định bằng 1m

- T là số tầng bị cắt xén

Dự thảo đưa ra hai trường hợp để xác định chiều rộng mặt tiền (Bmt) dùng làm căn cứ tính bồi thường.

Trường hợp chiều rộng mặt tiền tại vị trí cắt theo chỉ giới quy hoạch nhỏ hơn chiều rộng mặt tiền nhà ở trước khi cắt xén, cơ quan thực hiện bồi thường sẽ lấy chiều rộng mặt tiền nhà ở trước khi cắt xén để tính.

Trường hợp chiều rộng mặt tiền tại vị trí cắt theo chỉ giới quy hoạch lớn hơn hoặc bằng chiều rộng mặt tiền nhà ở trước khi cắt xén, chiều rộng mặt tiền tại vị trí cắt theo chỉ giới quy hoạch sẽ được sử dụng để tính bồi thường.

Dự kiến trình thông qua vào tháng 12/2026

Theo kế hoạch, Quyết định quy định bồi thường thiệt hại thực tế đối với phần còn lại của nhà ở, công trình phục vụ đời sống gắn với đất vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật về xây dựng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long dự kiến được trình xem xét, thông qua vào tháng 12/2026.

Khi được áp dụng, quy định sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý minh bạch trong công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân, đồng thời thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng giao thông và phát triển thị trường bất động sản tại địa phương.