Hiện thực hóa mục tiêu 3.000km đường bộ cao tốc

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì Hội nghị tổng kết tình hình thực hiện các dự án đường bộ cao tốc giai đoạn 2021-2025 thuộc danh mục 3.000 km. (Ảnh: Cổng thông tin Bộ Xây dựng)

Ngày 19/6, tại Hà Nội, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì Hội nghị tổng kết tình hình thực hiện các dự án đường bộ cao tốc giai đoạn 2021-2025 thuộc danh mục 3.000km. Đây là dịp nhìn lại chặng đường đầy bứt phá, khẳng định quyết tâm chính trị trong việc thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 5.000km đường bộ cao tốc.

Nhìn lại lịch sử phát triển hạ tầng, giai đoạn 2001-2010, cả nước chỉ có khoảng 89 km đường cao tốc. Đến hết năm 2020, con số này dừng ở mức 1.163 km. Tuy nhiên, từ năm 2021 đến nay, nhờ áp dụng các cơ chế đặc thù và sự điều hành sát sao, tốc độ triển khai đã có sự thay đổi căn bản. Chỉ trong khoảng một năm sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương, 12 dự án thành phần cao tốc bắc-nam phía đông (giai đoạn 2021-2025) đã đồng loạt khởi công vào ngày 1/1/2023.

Kết quả thực tiễn cho thấy hiệu quả rõ rệt: Tính đến ngày 19/12/2025, tổng chiều dài đường bộ cao tốc đã đưa vào khai thác và thông tuyến chính đạt 3.345km, cùng với khoảng 458km nút giao và đường dẫn. Trong đó, nhiều dự án trọng điểm như đoạn Vân Phong-Nha Trang đã hoàn thành sớm, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra những “nút thắt” cần tháo gỡ. Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là khâu khó khăn, phức tạp nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Đặc biệt, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng thiếu hụt nguồn cát đắp, cùng với công suất khai thác hạn chế, đã gây áp lực lớn đối với các nhà thầu.

Ngoài ra, vấn đề giá vật liệu, chỉ số giá tại một số địa phương chưa sát thực tế, cùng những sai sót trong công tác lập, thẩm định dự án, cũng được rút ra như những bài học kinh nghiệm quan trọng.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là “tốc độ không đánh đổi chất lượng”. Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định, Bộ Xây dựng luôn đặt tiêu chí chất lượng lên hàng đầu thông qua việc ban hành nhiều chỉ thị về an toàn lao động và bảo vệ môi trường. Với sự tham gia của Hội đồng Kiểm tra Nhà nước và các đơn vị tư vấn kiểm định độc lập, các công trình đến nay đều đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và chất lượng theo quy định.

Cuối năm 2025, tổng chiều dài đường bộ cao tốc đưa vào khai thác đã vượt mốc 3.300km

Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá cao nỗ lực của các chủ đầu tư, nhà thầu, đội ngũ kỹ sư, công nhân trên công trường. Để hoàn thành các mục tiêu tiếp theo, Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành quán triệt phương châm: “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Bộ trưởng chỉ đạo các cơ quan tham mưu khẩn trương triển khai một số nội dung sau:

Rà soát, bãi bỏ các tiêu chuẩn cũ không còn phù hợp; đồng thời cập nhật, bổ sung các công nghệ mới nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.

Xử lý dứt điểm các vấn đề cấp bách liên quan đến vật liệu xây dựng, bảo đảm nguồn cung ổn định phục vụ các dự án trọng điểm.

Nghiên cứu phương án xây dựng cầu cạn, hầm tại các khu vực nền đất yếu, bảo đảm hiệu quả kinh tế - kỹ thuật cho toàn bộ vòng đời dự án.

Đối với các nhà thầu và đơn vị tư vấn, lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu nâng cao trách nhiệm trong công tác khảo sát, thiết kế; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng “thi công cầm chừng” hoặc “khoán trắng”. Hồ sơ thiết kế phải bảo đảm tính tối ưu, hạn chế tối đa việc điều chỉnh trong quá trình thi công, nhằm bảo đảm an toàn, chất lượng công trình lâu dài.