Hạ tầng Đông Nam Bộ tháng 7: Từ sân bay tiềm năng Tây Ninh đến quy hoạch giao thông TP.HCM tầm nhìn 100 năm

Đông Nam Bộ tăng tốc kết nối liên vùng

Đông Nam Bộ đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh về hạ tầng giao thông. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô vốn đầu tư lớn, mà còn ở cách các dự án được kết nối thành mạng lưới liên hoàn giữa đô thị trung tâm, sân bay, cảng biển, khu công nghiệp, cửa khẩu và các đô thị vệ tinh.

Tại TP.HCM, giao thông được xác định là trục dẫn dắt quá trình mở rộng đô thị trong quy hoạch dài hạn. Thành phố không chỉ xử lý các điểm nghẽn hiện hữu mà còn tính đến mô hình phát triển đa trung tâm, kết nối bằng đường vành đai, cao tốc, metro và các tuyến liên cảng.

Tại Đồng Nai, trọng tâm hạ tầng xoay quanh sân bay Long Thành và các tuyến kết nối trực tiếp với TP.HCM. Metro, cầu lớn, đường tỉnh, đường cao tốc và các khu TOD dọc tuyến đang tạo ra nền tảng mới cho phát triển đô thị - công nghiệp - dịch vụ.

Trong khi đó, Tây Ninh nổi lên với hàng loạt dự án giao thông quy mô lớn như Vành đai 4 TP.HCM, mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, đường Tân An - Bình Hiệp, trục kết nối Long An - Tây Ninh và nghiên cứu sân bay tiềm năng. Những dự án này được kỳ vọng giúp Tây Ninh tăng tốc vai trò cửa ngõ kết nối TP.HCM với miền Tây và Campuchia.

TP.HCM: Từ quy hoạch 100 năm đến trục đường liên cảng

Tại TP.HCM, các thông tin hạ tầng nổi bật trong tháng cho thấy thành phố đang đẩy mạnh định hướng phát triển giao thông theo tầm nhìn dài hạn, gắn với mô hình đô thị đa trung tâm.

Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm vừa được lấy ý kiến đang đặt giao thông vào vai trò trục dẫn dắt phát triển đô thị, kết nối các khu vực trung tâm, đô thị vệ tinh, cảng biển, khu công nghiệp và các đầu mối liên vùng.

Hệ thống giao thông được định hướng phát triển theo mô hình liên kết vùng đa phương thức, phát huy vai trò đầu mối giao thông của TP.HCM mới trong vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trọng tâm của quy hoạch là tăng cường kết nối giữa khu vực đô thị trung tâm với các vùng phát triển mới, thông qua mạng lưới giao thông tích hợp gồm đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt vùng, đường thủy và hàng không. Các tuyến vành đai, trục hướng tâm, hành lang giao thông chiến lược được đặt vào nhóm ưu tiên nhằm giảm áp lực cho hệ thống hiện hữu và rút ngắn thời gian di chuyển giữa các cực phát triển.

Một trong những dự án đáng chú ý là tuyến đường sắt đô thị số 2 (Thủ Dầu Một - TP.HCM) đang được lấy ý kiến người dân. Tuyến có chiều dài khoảng 35,1km, đi qua 18 phường, dự kiến bố trí 24 nhà ga, gồm 13 ga ngầm và 11 ga trên cao. Đây là tuyến metro có ý nghĩa kết nối khu vực Bình Dương cũ với trung tâm TP.HCM, góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ và mở ra không gian phát triển mới quanh các nhà ga.

Cùng với metro, khu Đông TP.HCM cũng ghi nhận chuyển động từ tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu kết nối Vành đai 3. Theo đó, UBND TP.HCM vừa có quyết định thành lập Hội đồng thi tuyển phương án kiến trúc cầu vượt tuyến chính và các hạng mục cầu vượt tại nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây với đường Vành đai 3 TP.HCM. Đây là hạng mục quan trọng thuộc dự án thành phần 2, xây dựng tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, được kỳ vọng tạo điểm nhấn hạ tầng tại khu vực cửa ngõ phía Đông thành phố.

Dự án có tổng mức đầu tư 8.782 tỷ đồng từ nguồn ngân sách thành phố. Công trình được triển khai tại phường Cát Lái và phường Long Trường trong giai đoạn 2026-2029.

Khi hoàn thành, tuyến đường liên cảng được kỳ vọng giảm áp lực giao thông cho các tuyến Nguyễn Thị Định, Nguyễn Duy Trinh, Vành đai 2 nhánh phía Đông và Xa lộ Hà Nội. Công trình cũng sẽ góp phần hạn chế xe container đi sâu vào khu vực nội đô, giải quyết tình trạng ùn ứ quanh cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu, đồng thời tạo điều kiện phát triển các khu dân cư và khu đô thị ở khu vực phía Đông TP.HCM.

Đồng Nai: Sân bay Long Thành tạo lõi kết nối, metro và cầu lớn mở rộng không gian đô thị

Tại Đồng Nai, hạ tầng trong tháng tiếp tục xoay quanh sân bay Long Thành và các tuyến kết nối chiến lược. Sân bay Long Thành dự kiến vận hành thử từ tháng 9 - 11/2026 và khai thác chính thức từ ngày 1/12/2026. Đây là mốc quan trọng không chỉ với ngành hàng không, mà còn với logistics, thương mại dịch vụ, công nghiệp và bất động sản khu vực.

Song song với sân bay, Đồng Nai đang đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính thành phố và sân bay Long Thành. Tuyến dài khoảng 43,5km, điểm đầu tại ga Suối Tiên, điểm cuối tại sân bay Long Thành, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 65.500 tỷ đồng. Địa phương cũng quy hoạch các vị trí phát triển đô thị theo mô hình TOD dọc tuyến và chuẩn bị quỹ đất đối ứng để huy động nguồn lực triển khai.

Việc phường Biên Hòa triển khai chủ trương thu hồi đất phục vụ tuyến metro cho thấy dự án đã bước vào giai đoạn chuẩn bị mặt bằng. Đây là bước có ý nghĩa quan trọng, bởi công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng sẽ quyết định lớn đến tiến độ thực hiện.

Ngoài metro, Đồng Nai cũng đã khởi công ba tuyến đường lớn gồm ĐT.769, ĐT.770B và ĐT.773 với tổng chiều dài hơn 100km. Đây là các tuyến có vai trò kết nối sân bay Long Thành với khu công nghiệp, cảng biển và các trục giao thông liên vùng. Khi hoàn thiện, các tuyến đường này sẽ mở rộng không gian phát triển không chỉ tại Long Thành mà còn lan sang các khu vực lân cận có lợi thế công nghiệp và logistics.

Đáng chú ý, cầu Cát Lái và cầu Long Hưng tiếp tục là hai dự án được thị trường quan tâm vì có khả năng mở thêm hướng kết nối trực tiếp giữa TP.HCM và Đồng Nai. Cầu Cát Lái có tổng mức đầu tư hơn 24.000 tỷ đồng, kết nối phường Cát Lái với xã Đại Phước. Trong khi đó, cầu Long Hưng có tổng vốn hơn 12.700 tỷ đồng, nối TP.HCM với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Hai cây cầu này được kỳ vọng sẽ mở thêm hướng kết nối mới, giảm áp lực cho các tuyến hiện hữu và tạo thêm động lực cho bất động sản ven sông, đô thị vệ tinh, thương mại dịch vụ và logistics.

Tây Ninh: Vành đai 4, cao tốc, trục kết nối mới và sân bay tiềm năng

Tại Tây Ninh, hạ tầng giao thông ghi nhận nhiều chuyển động lớn, nổi bật là tiến độ triển khai dự án Vành đai 4 TP.HCM. Địa phương đã chi trả hơn 9.190 tỷ đồng tiền bồi thường để triển khai tuyến đường dài nhất Đông Nam Bộ. Đây là bước quan trọng trong quá trình giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để dự án sớm chuyển sang giai đoạn thi công đồng bộ.

Vành đai 4 có ý nghĩa lớn với Tây Ninh vì tuyến đường này không chỉ kết nối địa phương với TP.HCM và các tỉnh vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, mà còn mở thêm hành lang phát triển công nghiệp, đô thị, logistics và thương mại dịch vụ. Các khu vực ven tuyến, gần nút giao, khu công nghiệp và trung tâm dân cư có thể được quan tâm hơn khi hạ tầng từng bước hình thành.

Bên cạnh Vành đai 4, Tây Ninh cũng đang có nhiều dự án giao thông lớn sắp triển khai. Đáng chú ý là trục kết nối Long An - Tây Ninh, trục động lực Đức Hòa và tuyến Tân An - Bình Hiệp. Trong đó, tuyến Tân An - Bình Hiệp dài hơn 62km, đi qua 9 phường, xã, được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược song hành Quốc lộ 62, kết nối trung tâm tỉnh với khu vực Đồng Tháp Mười và cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp.

Việc mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận đoạn qua Tây Ninh cũng là thông tin đáng chú ý. Người dân Bến Lức đã nhận thông báo thu hồi đất và bắt đầu kê khai tài sản để phục vụ công tác bồi thường. Dự án mở rộng tuyến cao tốc huyết mạch này được kỳ vọng tăng năng lực kết nối giữa TP.HCM, Tây Ninh và Đồng bằng sông Cửu Long.

Xem quy hoạch khu vực nghiên cứu sân bay Tây Ninh

Một thông tin khác đáng chú ý là Tây Ninh được định hướng nghiên cứu sân bay tiềm năng tại xã Cầu Khởi. Theo đó, Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó bổ sung 5 cảng hàng không tiềm năng để tiếp tục nghiên cứu khả năng hình thành.

Trong đó, sân bay Hà Tĩnh có vị trí dự kiến tại xã Thiên Cầm và xã Yên Hòa; sân bay Quảng Ngãi tại đặc khu Lý Sơn; sân bay Lâm Đồng tại đặc khu Phú Quý; sân bay Tây Ninh tại xã Cầu Khởi. Riêng sân bay Tuyên Quang hiện chưa xác định vị trí dự kiến.

Quy hoạch cũng lưu ý vị trí các sân bay tiềm năng sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá và có thể lựa chọn phương án tối ưu hơn trong quá trình xây dựng đề án nghiên cứu khả năng hình thành cảng hàng không, trước khi cấp có thẩm quyền xem xét.

Với thị trường bất động sản, nhóm thông tin về sân bay cần được theo dõi thận trọng. Đây vẫn là định hướng nghiên cứu dài hạn. Trong khi đó, các dự án như Vành đai 4, cao tốc và tuyến Tân An - Bình Hiệp có tác động trực tiếp hơn đến mặt bằng giá đất, quy hoạch và dòng vốn đầu tư trong trung hạn.

Nhìn tổng thể, loạt dự án metro, sân bay, cầu lớn, đường vành đai, cao tốc và các trục kết nối mới đang từng bước vẽ lại bản đồ phát triển Đông Nam Bộ. Với thị trường bất động sản, hạ tầng mới sẽ tạo thêm cơ hội cho các khu vực ven metro, quanh sân bay, gần nút giao, dọc vành đai và cao tốc. Dù vậy, nhà đầu tư cần thận trọng với các kỳ vọng tăng giá ngắn hạn. Giá trị thật của bất động sản vẫn phụ thuộc vào tiến độ triển khai, quy hoạch sử dụng đất, bảng giá đất và nhu cầu ở thật.