Hà Nội được đề xuất làm chủ đầu tư 2 tuyến đường sắt quốc gia hơn 40.000 tỷ đồng

Chiều 25/6, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp với Bộ Xây dựng, UBND TP. Hà Nội cùng đại diện một số bộ, ngành và các ủy ban của Quốc hội để nghe báo cáo về phương án giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản một số dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn.

Tại cuộc họp, đại diện Bộ Xây dựng cho biết đề xuất này có đầy đủ cơ sở chính trị khi bám sát các kết luận, nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển giao thông đường sắt, xây dựng Thủ đô cũng như chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Về cơ sở pháp lý, Bộ Xây dựng đánh giá các dự án đều thuộc nhóm công trình quy mô lớn, cấp bách và có thể áp dụng Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Bên cạnh đó, Luật Đầu tư công hiện hành không quy định cơ quan chủ quản chỉ giới hạn ở bộ quản lý chuyên ngành.

Thực tế thời gian qua, nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn cũng đã được giao cho chính quyền địa phương làm cơ quan chủ quản theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Bộ Xây dựng, nếu Hà Nội được giao trực tiếp quản lý hai dự án, thành phố sẽ có điều kiện phát huy các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 258 và Luật Thủ đô, qua đó đẩy nhanh tiến độ đầu tư, giải phóng mặt bằng cũng như bảo đảm sự đồng bộ với các dự án hạ tầng khác đang triển khai trên địa bàn.

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết hai dự án dự kiến giao thành phố thực hiện gồm tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên. Tổng mức đầu tư của hai dự án khoảng 40.000 tỷ đồng.

Theo lãnh đạo UBND TP. Hà Nội, đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc di dời tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu ra khỏi khu vực nội đô, tạo quỹ đất phục vụ quy hoạch đô thị, cải tạo mở rộng Quốc lộ 1A và triển khai nhiều dự án hạ tầng trọng điểm khác. Nếu thực hiện theo quy trình thông thường, thời gian chuẩn bị đầu tư và triển khai có thể kéo dài từ 4-5 năm, trong khi Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành các dự án trong giai đoạn 2027-2028.

Theo Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Đẵng Sỹ Mạnh, việc đầu tư hai tuyến đường sắt này là điều kiện tiên quyết để thực hiện phương án di dời và tổ chức lại tuyến đường sắt quốc gia đoạn Ngọc Hồi - Hà Nội - Gia Lâm. Đồng thời, Tổng công ty cũng đề xuất tiếp tục nghiên cứu phương án tổ chức hệ thống ga trung tâm nhằm bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài.

Đại diện Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp cùng các cơ quan của Quốc hội đều thống nhất với chủ trương giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản hai dự án đường sắt quốc gia. Tuy nhiên, các ý kiến cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý những vướng mắc của Luật Đường sắt hiện hành trước khi áp dụng đầy đủ các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 258/2025/QH15.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thống nhất chủ trương áp dụng các cơ chế, chính sách của Nghị quyết số 258/2025/QH15 để triển khai hai dự án. Đồng thời, giao các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, báo cáo Chính phủ xem xét quyết định giao UBND TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản đối với tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên.

Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TP. Hà Nội và các cơ quan liên quan triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm lựa chọn phương thức thực hiện phù hợp, vừa tuân thủ quy định pháp luật vừa đáp ứng yêu cầu tiến độ. Ông cũng lưu ý việc chậm triển khai hai tuyến đường sắt này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của nhiều dự án hạ tầng quan trọng khác trên địa bàn Thủ đô.