Đưa Quảng Ninh lên thành phố trực thuộc Trung ương: Không chỉ là “tấm áo hành chính” mới 

Ngày 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thành lập TP Quảng Ninh và TP Bắc Ninh. 

Thảo luận tại phiên họp, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn tỉnh Ninh Bình)  tán thành cao đối với chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh khi đề án đã bảo đảm đầy đủ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Theo bà Thanh, Quảng Ninh là địa phương hội tụ những lợi thế hoàn toàn biệt lập như: đây là tỉnh duy nhất trên cả nước sở hữu cả đường biên giới trên bộ và trên biển tiếp giáp với Trung Quốc, sở hữu hệ thống cửa khẩu quốc tế Móng Cái sầm uất. Quảng Ninh có bờ biển dài với hơn 2.770 hòn đảo lớn nhỏ; trong đó, vịnh Hạ Long đã 3 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới và được tổ chức New7Wonders bình chọn là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình phát biểu. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Nhờ hạ tầng chiến lược tương đối đồng bộ, hiện đại, Quảng Ninh đã cùng với Hà Nội và Hải Phòng tạo thành tam giác động lực phía Bắc, được định vị là cực tăng trưởng chiến lược của cả miền Bắc, đóng vai trò cửa ngõ giao thương, trung tâm kinh tế biển hiện đại tầm cỡ quốc tế, đồng thời là tuyến đầu vững chắc về quốc phòng, an ninh vùng Đông Bắc của Tổ quốc.

Về khía cạnh kinh tế, Quảng Ninh là địa phương có quy mô kinh tế nằm trong nhóm top đầu cả nước. Tốc độ tăng trưởng năm 2025 của tỉnh đứng thứ nhất toàn quốc với mức đạt 11,89%. Thu ngân sách của tỉnh đứng thứ 6 cả nước, đóng góp rất lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung.

Toàn bộ các điều kiện này đã hình thành nên một nền tảng kinh tế, hạ tầng kỹ thuật và mạng lưới đô thị đủ lớn để chuyển dịch sang mô hình quản trị của thành phố trực thuộc Trung ương.

Cuộc tái thiết sâu sắc về thể chế và năng lực quản trị

Nhiều đại biểu Quốc hội chỉ ra rằng, việc nâng cấp cấp hành chính từ tỉnh lên thành phố trực thuộc Trung ương không thể chỉ là "một tấm áo khoác hành chính" mới, mà phải là một cuộc tái thiết sâu sắc về thể chế và năng lực quản trị.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn tỉnh Quảng Ngãi) cho rằng, đây là thời khắc lịch sử đánh dấu bước chuyển mình mang tính chiến lược nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính thức kiến tạo hai cực tăng trưởng trọng yếu có tính chất dẫn dắt và lan tỏa toàn diện, góp phần cùng Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh lân cận thúc đẩy sự phát triển bứt phá của vùng đồng bằng sông Hồng và dải đất Đông Bắc của Tổ quốc.

Ông đề nghị chính quyền địa phương phải quyết liệt thực hiện các giải pháp đột phá, trước hết là đột phá về tư duy quản trị, đó là cần chuyển đổi triệt để sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả; sử dụng các phương thức quản trị dựa trên kết quả, áp dụng bộ công cụ đo lường KPI và OKR đến tận cấp cơ sở để đánh giá thực chất năng lực và hiệu quả làm việc của bộ máy. 

Đồng thời, mọi chính sách ban hành phải bảo đảm việc chuyển đổi thủ tục hành chính diễn ra thuận tiện, tuyệt đối không làm xáo trộn đời sống sinh hoạt của nhân dân cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. 

Ngoài ra, đại biểu cho rằng cần ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ số vào Trung tâm vận hành thông minh (IOC) từ cấp thành phố đến tận cấp xã, phường. Chuyển đổi số phải được xem là công cụ hữu hiệu để công khai, minh bạch và tự động hóa các dịch vụ công, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng, chất lượng. 

Về tổ chức bộ máy,  đại biểu Trần Thị Hồng Thanh cần sớm xây dựng lộ trình cụ thể về sắp xếp tổ chức, bố trí lại nhân sự, nhân lực các vị trí việc làm theo hướng hiệu quả, không tăng biên chế một cách cơ học. Đặc biệt quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực quản lý, phát triển đô thị, thích ứng với sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ quản lý đô thị. 

Quảng Ninh khai thác tiềm năng biển đảo

Đi sâu vào thế mạnh đặc thù của Quảng Ninh, đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn thành phố Hà Nội) tập trung phân tích giải pháp phát huy tiềm năng biển đảo để biến Quảng Ninh thực sự trở thành một "quốc gia biển mạnh thu nhỏ" và là cực tăng trưởng toàn diện của cả nước.

Đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội phát biểu. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Theo đó, đại biểu Thi kiến nghị cần tích hợp ngay vào kế hoạch các nhiệm vụ như xây dựng bộ máy chính quyền đô thị tinh gọn, hiện đại, đủ năng lực quản lý. Hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng số, ưu tiên các công trình lưỡng dụng và thực hiện các dự án kết nối tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh và mô hình cửa khẩu thông minh Móng Cái.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP.HCM) bày tỏ sự thống nhất cao với 17 điểm trọng tâm trong dự thảo kế hoạch triển khai của địa phương. 

Tuy nhiên, từ kinh nghiệm thực tiễn, đại biểu đưa ra 3 nhóm kiến nghị thiết thực: chính quyền địa phương cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tích cực hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, tổ chức làm việc cả ngoài giờ hành chính và thực hiện miễn phí các thủ tục chuyển đổi giấy tờ cần thiết. 

Địa phương phải chủ động có kế hoạch điều tiết, ổn định mặt bằng giá cả để bảo đảm đời sống nhân dân ngày càng tốt hơn.

Theo ông Ngân, đô thị hóa nhanh thường đi kèm với các thách thức lớn như ùn tắc giao thông, thiếu hụt nhà ở xã hội, quá tải trường học, bệnh viện, rác thải, nước thải và an ninh trật tự phức tạp. Quảng Ninh cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với các tiêu chí, tiêu chuẩn cao hơn, đặc biệt là quy hoạch kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội để kết nối hiệu quả các động lực tăng trưởng.