Đề xuất điều chỉnh quy hoạch khu kinh tế cửa khẩu quy mô gần 39.400 ha

Bộ Xây dựng mới đây đã tổ chức cuộc họp Hội đồng thẩm định điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045. Đây được xem là bước quan trọng nhằm định hình lại không gian phát triển của khu kinh tế cửa khẩu lớn nhất cả nước trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới ngày càng gia tăng.

Theo hồ sơ quy hoạch, phạm vi khu kinh tế tiếp tục giữ nguyên quy mô khoảng 39.400 ha theo quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt trước đây. Khu vực quy hoạch trải rộng trên nhiều phường, xã của tỉnh Lạng Sơn, bao gồm các khu vực cửa khẩu trọng điểm như Đồng Đăng, Tân Thanh cùng nhiều khu đô thị và vùng phụ cận.

Đồ án điều chỉnh quy hoạch xác định mục tiêu xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn trở thành cửa khẩu thương mại đường bộ quan trọng nhất của Việt Nam, đóng vai trò trung chuyển hàng hóa trọng yếu trên hành lang kinh tế kết nối Trung Quốc với Việt Nam và các nước Đông Nam Á.

Bên cạnh chức năng thương mại biên giới, khu kinh tế còn được định hướng trở thành động lực phát triển cho đô thị Lạng Sơn theo mô hình “thành phố biên giới xanh”, kết hợp giữa thương mại, logistics, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Đây cũng được xác định là một trong những trung tâm kinh tế quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời giữ vai trò chiến lược về quốc phòng và an ninh.

Theo dự báo, đến năm 2035, dân số khu kinh tế sẽ đạt khoảng 235.000 - 240.000 người, với diện tích đất xây dựng từ 13.200 - 13.700 ha. Đến năm 2045, quy mô dân số dự kiến tăng lên khoảng 295.000 - 300.000 người, diện tích đất xây dựng đạt từ 15.840 - 16.600 ha.

Đáng chú ý, mô hình phát triển không gian được điều chỉnh theo hướng hình thành một hành lang phát triển tổng hợp gồm đô thị, dịch vụ, cảng cạn và trung tâm trung chuyển hàng hóa. Bao quanh hành lang này là ba vành đai chức năng gồm vành đai thương mại - dịch vụ cửa khẩu, vành đai thương mại - tài chính - dịch vụ - du lịch phía Tây Nam và vành đai sinh thái phía Đông Bắc.

Bốn vùng động lực tăng trưởng được xác định gồm khu vực cửa khẩu Tân Thanh, khu vực Đồng Đăng, đô thị lịch sử Lạng Sơn và khu vực cảng cạn - logistics Yên Trạch. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành các cực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng lực thông quan, phát triển dịch vụ logistics và thu hút đầu tư vào khu vực biên giới.

Theo định hướng quy hoạch, toàn bộ khu kinh tế được chia thành 5 khu chức năng chính gồm khu vực cửa khẩu; khu trung tâm đô thị, công nghiệp, logistics và dịch vụ tích hợp; khu đô thị lịch sử Lạng Sơn; khu vực cửa ngõ phía Nam; và khu lâm viên sinh thái.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đánh giá đồ án cơ bản đáp ứng các yêu cầu đặt ra. Tuy nhiên, ông yêu cầu địa phương tiếp tục rà soát cơ sở pháp lý, đánh giá đầy đủ hiện trạng phát triển khu kinh tế, đặc biệt là thực trạng sử dụng đất, lưu lượng hàng hóa thông quan và hiệu quả thu hút đầu tư.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị tỉnh Lạng Sơn nghiên cứu sâu hơn mối liên kết với các khu kinh tế cửa khẩu phía Trung Quốc để xác định định hướng phát triển phù hợp, tránh trùng lặp chức năng và nâng cao sức cạnh tranh. Đồng thời, địa phương cần ưu tiên quỹ đất cho các khu logistics, kho bãi và các dự án hạ tầng giao thông kết nối nhằm đáp ứng nhu cầu lưu chuyển hàng hóa ngày càng lớn trong tương lai.