833 hộ dân Hải Phòng nằm trong diện tái định cư để làm đường sắt tốc độ cao

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân vừa kiểm tra thực tế tiến độ giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đoạn qua địa bàn thành phố. Đoàn công tác đã kiểm tra khu tái định cư Đèo Gai tại phường Nhị Chiểu, khu vực ga Ninh Xá tại phường Bắc An Phụ và điểm đầu tuyến từ hướng Bắc Ninh.

Theo phương án triển khai, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có tổng chiều dài khoảng 120 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Riêng đoạn qua Hải Phòng dài 33,13 km, đi qua 6 xã, phường gồm Trần Phú, Hợp Tiến, Lê Đại Hành, Nhị Chiểu, Bắc An Phụ và Phạm Sư Mạnh.

Phạm vi đất dành cho tuyến đường sắt, bao gồm cả hành lang và khu vực nhà ga, khoảng 212,35 ha. Thành phố đã phê duyệt 5 dự án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng tại 5 xã, phường với diện tích thu hồi khoảng 211,76 ha, tổng mức đầu tư hơn 2.561 tỷ đồng.

Tổng kinh phí phục vụ giải phóng mặt bằng toàn đoạn qua Hải Phòng dự kiến khoảng 4.551 tỷ đồng. Ngoài khoản dành cho bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, khoảng 1.990 tỷ đồng được bố trí cho các dự án tái định cư, di dời điện, thông tin liên lạc, nghĩa trang, trường học và các công trình khác.

Đến nay, công tác trích đo, trích lục bản đồ địa chính cơ bản hoàn tất. Các địa phương đã phê duyệt đủ 32/32 mảnh trích đo bản đồ, trong đó Hợp Tiến có 1 mảnh, Bắc An Phụ 9 mảnh, Nhị Chiểu 12 mảnh, Lê Đại Hành 6 mảnh và Trần Phú 4 mảnh.

Công việc đang chuyển sang giai đoạn thông báo thu hồi đất, kiểm đếm và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tại Nhị Chiểu, địa phương đã thông báo thu hồi đất đối với 977 hộ, tổ chức, đồng thời phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đợt 1 cho 195 hộ với tổng số tiền hơn 86,39 tỷ đồng.

Tại Hợp Tiến, toàn bộ 74/74 hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi đã được kiểm kê. Địa phương đang rà soát nguồn gốc đất, nhân khẩu để lập phương án và dự kiến công khai phương án trước ngày 16/8. Trong khi đó, Bắc An Phụ đã thông báo thu hồi đất đối với 200 hộ; Lê Đại Hành đã thông báo đối với 466 hộ, tổ chức và dự kiến kiểm kê từ ngày 11/8. Tại Trần Phú, công tác kiểm đếm đất nông nghiệp và đất ở cũng đang được triển khai theo từng khu vực.

833 hộ dân dự kiến bố trí tái định cư

Một trong những phần việc có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ giải phóng mặt bằng là xây dựng các khu tái định cư. Theo phương án hiện nay, Hải Phòng dự kiến phải bố trí tái định cư cho khoảng 833 hộ, trong đó Trần Phú khoảng 360 hộ, Lê Đại Hành khoảng 200 hộ, Nhị Chiểu khoảng 223 hộ và Bắc An Phụ khoảng 50 hộ.

Các khu tái định cư dự kiến được bố trí tại Thanh Quang và Kim Khê thuộc Trần Phú; Triều Nội thuộc Lê Đại Hành; Duyên Linh, Đèo Gai và Tử Lạc thuộc Nhị Chiểu; Tổ dân phố Lê Xá thuộc Bắc An Phụ.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng đang khảo sát, lập quy hoạch và báo cáo nghiên cứu khả thi các khu tái định cư. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 989 tỷ đồng. Theo kế hoạch, hồ sơ được trình thẩm định ngày 20/8, phê duyệt ngày 15/9 và khởi công trong tháng 12/2026.

Song song với tái định cư, thành phố cũng phải xử lý khối lượng lớn công trình hạ tầng bị ảnh hưởng bởi tuyến đường sắt. Dự án di dời, hoàn trả hệ thống điện và thông tin liên lạc có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 484,4 tỷ đồng, dự kiến thẩm định ngày 20/8, phê duyệt ngày 15/9 và khởi công trong tháng 12/2026.

Một dự án khác dành cho việc di dời, hoàn trả nghĩa trang, trường học và các công trình liên quan có tổng mức đầu tư khoảng 487,8 tỷ đồng. Các hạng mục chủ yếu gồm mở rộng, xây dựng một số nghĩa trang nhân dân, di dời và hoàn trả Trường Mầm non Lê Đại Hành, Trường Mầm non Hiệp Cát cùng các công trình hạ tầng kỹ thuật liên quan.

Khối lượng giải phóng mặt bằng lớn trong khi nhân lực thực hiện còn hạn chế, số hộ cần tái định cư cao và các khu tái định cư phải triển khai song song với công tác thu hồi đất đang tạo áp lực cho tiến độ dự án. Việc hoàn thiện hạ tầng tái định cư nếu chậm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm bàn giao đất và tổ chức thi công tuyến đường sắt.

Tại buổi kiểm tra, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân yêu cầu các sở, ngành và địa phương rà soát toàn bộ tiến độ, tập trung vào bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng. Các địa phương được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, đẩy nhanh kiểm đếm và công khai phương án bồi thường, đồng thời bảo đảm đầy đủ quyền lợi hợp pháp của các hộ bị ảnh hưởng.

Đối với các khu tái định cư, thành phố yêu cầu đẩy nhanh các thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt để sớm triển khai xây dựng hạ tầng, hạn chế nguy cơ tái định cư trở thành điểm nghẽn của công tác giải phóng mặt bằng.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2028, với Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed là chủ đầu tư. Vì vậy, tiến độ giải phóng mặt bằng tại Hải Phòng, đặc biệt là việc chuẩn bị quỹ đất và hạ tầng tái định cư cho 833 hộ dân, sẽ là một trong những nhiệm vụ cần được tập trung xử lý trong thời gian tới.