Soán ngôi đồng đôla là tham vọng không cần che giấu của Trung Quốc. Tháng 3.2012, Lý Nhược Cốc, Chủ tịch Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc, nói rằng sự trỗi dậy của đồng nhân dân tệ (NDT) là không thể ngăn chặn nổi.

Sự phủ sóng NDT vẫn còn giới hạn ở mức chỉ nên xem như một hiện tượng hơn là phản ánh được bản chất giá trị của nó trong hoạt động giao dịch tài chính - thương mại toàn cầu. (Ảnh: WantChinaTimes)

Hơn một năm sau, trong số báo ra ngày 25.12.2013, Tân Hoa Xã đã cho thấy sự trỗi dậy không thể ngăn chặn đó như thế nào bằng việc điểm lại loạt "thành tích” của NDT trong năm 2013…

Phủ sóng

Tân Hoa Xã đã dẫn lại thống kê của Hội Viễn thông tài chính Liên ngân hàng toàn cầu (Swift) cho biết, việc sử dụng NDT trong các hoạt động tài chính - ngân hàng - mậu dịch toàn cầu đã tăng 8,7% vào tháng 10.2013, so với 1,9% vào tháng 1.2012.

Tháng 6.2013, Trung Quốc đã ký thỏa thuận trao đổi bằng NDT với Ngân hàng Trung ương Anh trị giá đến 200 tỉ NDT (20 tỉ bảng). Đây là thỏa thuận đầu tiên giữa Trung Quốc với một nước G7. Tháng 10-2013, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) và Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng ký thỏa thuận trao đổi bằng NDT trị giá 350 tỉ NDT.

Tính từ tháng 7.2009 khi Trung Quốc đẩy mạnh chiến dịch quốc tế hóa NDT, giá trị các giao dịch thanh toán bằng NDT đã đạt 506,3 tỉ NDT năm 2010; lên 2,08 ngàn tỉ NDT năm 2011; rồi 2,94 ngàn tỉ NDT năm 2012. Tổng quát, giao dịch bằng NDT đã được thực hiện với 220 quốc gia và lãnh thổ.

Đầu năm 2011, Trung Quốc đã lần đầu tiên tiến hành giao dịch NDT trên đất Mỹ. Tháng 12.2010, Bắc Kinh đã cho phép tăng số nhà xuất khẩu có thể dùng NDT để giao dịch quốc tế từ vài trăm lên gần 70.000. Với động thái này, một số nhà phân tích dự báo chỉ trong vài năm nữa, 20-30% trong số 2,3 ngàn tỉ USD giá trị nhập khẩu của họ có thể được giao dịch bằng NDT thay vì USD.

Chiến dịch quốc tế hóa NDT đang ít nhiều thành công tại Mỹ Latin. Trong báo cáo chính sách tiền tệ gần đây, Ngân hàng trung ương Chile cho biết kho dự trữ ngoại hối của họ lần đầu tiên đã có sự hiện diện của những cục NDT trị giá tổng cộng 91 triệu USD...

Thực lực NDT

Căn cứ vào hiện tượng phủ sóng “không thể ngăn chặn nổi” của NDT để nói rằng PBOC đã đủ sức khuynh đảo FED (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, tức Ngân hàng Trung ương Mỹ) là một ngộ nhận khá ấu trĩ, khi mà chính kho bạc nhà nước Trung Quốc còn phải cất đồng đôla! Cần biết, Trung Quốc tích trữ ngoại hối trung bình 400 tỉ USD/năm.

Ngoài thị trường trái phiếu Mỹ, không thị trường nào khác có khả năng cung cấp cho Trung Quốc số tiền khổng lồ như vậy. Và dù Trung Quốc đang thay dần USD, nhưng tính đến cuối năm 2010, USD vẫn chiếm 65% trong kho dự trữ Trung Quốc, cao hơn mức trung bình kho dự trữ ngoại hối của các nước khác (60%).

Từ năm 2008-2010, khi báo chí thế giới rần rần với nguồn tin Trung Quốc có thể xuất tháo USD, Bắc Kinh trong thực tế lại tăng gấp đôi việc mua trái phiếu Chính phủ Mỹ (trị giá 1,3 ngàn tỉ USD)!

Trung Quốc lại không thể dễ dàng bán tống bán tháo trái phiếu Mỹ. Muốn bán phải có người mua nhưng mà ai mua? Muốn bán, Trung Quốc đồng thời phải tìm một tài sản ngoại hối khác có độ an toàn cao để trám vào thay thế. Thời điểm hiện nay, không đơn vị tiền tệ thế giới nào có uy tín, tính thanh khoản an toàn cao bằng USD và không tài sản nào “chắc cú” bằng trái phiếu Mỹ.

Với việc Trung Quốc ôm nhiều trái phiếu Mỹ, người ta nghĩ rằng Trung Quốc đang là chủ nợ, một ông chủ nhà băng đầy uy lực thậm chí có thể tạo ảnh hưởng lên chính sách tài chính Mỹ. Điều này cũng không đúng.

Thực tế, Trung Quốc chỉ sở hữu vỏn vẹn 8% khoản nợ của Bộ tài chính Mỹ. 69% nợ của Bộ tài chính Mỹ thật ra đang nằm trong tay các cá nhân và thể chế tài chính Mỹ. Nước này vẫn là ông chủ nhà băng của chính họ. Giá trị các khoản tài sản Mỹ mà Trung Quốc đang nắm giữ - nợ công ty, nợ liên bang, nợ công… - chỉ chiếm vỏn vẹn 1%.

Và cũng cần nhấn mạnh, hệ thống ngân hàng thương mại Trung Quốc gần như chẳng cho vay đồng nào đối với các công ty lẫn người tiêu dùng Mỹ. Sổ nợ của dân Mỹ vẫn nằm ở các ngân hàng nước họ hoặc châu Âu. Nói cách khác, Trung Quốc là “con tin” của Mỹ chứ không phải ngược lại...

Thực lực NDT hiện vẫn rất khiêm tốn. Năm 2010, theo Bank for International Settlements, NDT chỉ chiếm không đến 1% giá trị các giao dịch ngoại hối toàn cầu, còn ít hơn cả đồng zloty của Ba Lan! Ba năm sau, theo SWIFT (Tân Hoa Xã 25.12.2013), NDT chỉ nằm ở hạng 12 trong các đơn vị tiền tệ giao dịch toàn cầu, với tỉ trọng khiêm tốn 0,84% (tính đến tháng 10.2013), còn thấp hơn đồng baht của Thái và đồng krona của Thụy Điển.

Và số quốc gia - lãnh thổ ký thỏa thuận trao đổi trực tiếp bằng NDT với Trung Quốc cũng chỉ mới 23, tính đến cuối tháng 9.2013, theo Tổng thư ký PBOC Hình Dục Tĩnh (Xing Yujing). Trong khi đó, USD chiếm 85% và euro 40% các giao dịch toàn cầu. Mức độ ảnh hưởng NDT thậm chí vẫn thấp đối với cả giới xuất khẩu Trung Quốc, bởi họ luôn thấy khó khăn khi tìm được đối tác mua hàng (nước ngoài) có đủ NDT để thanh toán cho họ.

Hiện tượng mua bán và thanh toán bằng NDT thời điểm hiện nay thật ra không có gì đáng làm ầm ĩ. Nó giống như trước đây người ta bắt đầu phổ biến sử dụng đồng yen vào thập niên 1970-1980 khi Nhật nổi lên với vị thế cường quốc kinh tế thứ hai thế giới. Đồng yen từng có thời hoàng kim hơn NDT bây giờ nhiều. Có lúc gần ½ hàng xuất khẩu Nhật đều được tính bằng yen.

Tuy nhiên, đỉnh cao chói lọi nhất mà yen đạt được là chỉ chiếm hơn 9% dự trữ ngoại hối thế giới (hiện nay là 3%)… Không chỉ yen. Hơn 10 năm từ khi được tung ra với mục đích cạnh tranh với kinh tế Mỹ, đồng euro bây giờ thậm chí đang thoi thóp nghiêm trọng với “xác suất tử vong” cao gấp USD nhiều lần.
 
Chừng nào và chừng nào...
 

Một trong những lý do khiến NDT yếu kém xét về lợi thế giao dịch so với USD và euro là nó chỉ có thể được cất trong tài khoản (nếu mua vì mục đích đầu tư tiền tệ). Với người nước ngoài, đơn vị tiền tệ Trung Quốc không thể dùng để mua trái phiếu nhà nước Trung Quốc (theo cách như nhà đầu tư phương Tây có thể dễ dàng mua trái phiếu Mỹ hoặc EU), bởi chính sách Bắc Kinh hiện vẫn hạn chế việc bán trái phiếu nhà nước cho người nước ngoài...

Nói như giáo sư Benjamin Cohen thuộc Đại học California - Santa Barbara, USD “vẫn là đơn vị tiền tệ dẫn đầu trong hầu hết lĩnh vực”. Kinh tế gia Richard Cooper thuộc Đại học Harvard cho biết, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu (OPEC) lâu nay vẫn có thói quen đánh giá lại USD và cố tìm đơn vị tiền tệ khác thay thế mỗi khi USD mất giá và cứ mỗi lần như thế họ lại kết luận chẳng có đồng tiền nào thay được USD.

Cohen nói thêm, dù nhiều nước bắt đầu đưa thêm euro vào kho dự trữ từ khi đồng tiền này xuất hiện năm 1999, số USD trong kho dự trữ các quốc gia không những không giảm đi mà lại tăng 2,5 lần trong cùng thời gian và rằng tỉ lệ USD trong kho dự trữ các nước thật ra nhiều hơn so với đầu thập niên 1990.

Xét ở góc độ kinh tế vĩ mô, chừng nào mà ngân hàng trung ương các nước thế giới, từ Á sang Phi, còn trữ USD thì NDT còn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm ngôi vị đơn vị tiền tệ quốc tế. Xét ở góc độ hẹp hơn, đối với xã hội tiêu dùng, chừng nào bạn còn phải luôn đổi USD mỗi khi đi du lịch nước ngoài chẳng hạn thì NDT còn mất rất nhiều thời gian nữa để trở thành sự chọn lựa của thế giới. Việc lận ví đồng USD thậm chí đúng với cả giới chức ngân hàng trung ương Trung Quốc!

Chừng nào mà ngân hàng trung ương các nước thế giới, từ Á sang Phi, còn trữ USD thì nhân dân tệ còn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm ngôi vị đơn vị tiền tệ quốc tế.
Mạnh Kim (Một thế giới)
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Tên dự án Triệu đồng
Prosper Plaza 865 - 1,236
Tabudec Plaza 1,260 - 1,855
Tòa P1 Imperial Plaza 1,989 - 3,570
Condetel Carava Resort 2,200 - 3,064
Airlink City 390 - 878
Vision Bình Tân 750 - 1,283
Park View Tower Hoàng Mai 1,221 - 1,714
Cityland Park Hills 2,000 - 5,333
Mandarin Garden 2 2,010 - 3,900
Luxury Apartment 2,340 - 3,900
CafeLand.vn là Tạp chí bất động sản hàng đầu tại Việt Nam và duy nhất chuyên về bất động sản. Cung cấp cho các độc giả những thông tin chính xác và những góc nhìn phân tích nhận định về thị trường bất động sản từ các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, CafeLand còn cung cấp cho độc giả tất cả các thông tin về sự kiên, dự án, các xu hướng phong thủy, nhà ở để các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về thông tin bất động sản tại Việt Nam.