Các chuyên gia kinh tế cho rằng những thách thức chủ yếu mà nền kinh tế VN đang phải đối mặt trong năm 2013 là : Tốc độ tăng trưởng có nguy cơ giảm sút, nợ xấu, hàng tồn kho cao, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, DN tiếp tục đối mặt với khó khăn…
Năm 2013 tuy còn nhiều khó khăn và thách thức, nhưng vẫn có nhiều cơ hội để tái cơ cấu DN, lành mạnh hóa thị trường hướng đến mục tiêu phát triển dài hạn (Ảnh: thép là một trong những ngành có lượng tồn kho lớn)
   
Bốn tháng đầu năm 2013 đã khép lại, nhưng các dấu hiệu  của nền kinh tế đều cho thấy chưa có nhiều đột phá, nội lực kinh tế vẫn chưa phục hồi trong khi những thách thức tích tụ từ trước vẫn chưa giảm đang gây áp lực đến khả năng tăng trưởng kinh tế của cả năm 2013.

3 nhân tố làm nghẽn mạch nền kinh tế

Theo các chuyên gia kinh tế, những tồn tại và khó khăn về tồn kho sản phẩm, nợ đọng tăng cao, khó khăn của thị trường bất động sản (BĐS) chưa thể giải quyết. vấn đề nợ xấu của các ngân hàng thương mại, quá trình hoạt động kém hiệu quả của một số  DN nhà nước… sẽ là những trở lực lớn của tăng trưởng và phát triển nền kinh tế năm nay. Vì vậy, các chuyên gia đều có chung dự báo, CPI năm 2013 nhiều khả năng thấp hơn năm 2012 trong khi thu ngân sách nhà nước sẽ rất khó khăn do tác động của nền kinh tế trì trệ. PGS TS Ngô Trí Long - Chuyên gia kinh tế nhận  định : các yếu tố tăng trưởng tiềm năng có nguy cơ suy giảm dần do năng lực sản xuất bị giới hạn bởi năng suất lao động thấp và công nghệ lạc hậu. Cùng với đó, sau thời gian dài thắt chặt điều kiện tín dụng do lo ngại nợ xấu tăng cao và kiềm chế lạm phát, nhiều DN đã ngừng sản xuất và phá sản. điều này khiến cho khả năng sản xuất hiện tại và trong tương lai của nền kinh tế bị ảnh hưởng mạnh. Theo đó, các chính sách kích thích tài khóa với quy mô lớn để giúp cho nền kinh tế tăng trưởng cao, sẽ chủ yếu dẫn đến lạm phát trong dài hạn do nền kinh tế đã ở quanh mức tăng trưởng tiềm năng của nó.

Về vấn đề nợ xấu, mặc dù chưa có một bức tranh chính xác về thực trạng nợ xấu ngân hàng tại VN nhưng vấn đề này đang rất đáng lo ngại, vượt xa báo động của NHNN. Đây được cho là cục máu đông, điểm nghẽn của nền kinh tế. chính vì vậy các chuyên gia cho rằng nếu không giải quyết được nợ xấu thì không thể tái cơ cấu các ngân hàng thương mại.

Đồng tình, Ths Dương Hoàng Lan Chi - Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, nợ xấu hiện đang tác động tiêu cực đến việc lưu thông dòng vốn vào nền kinh tế cũng như tính an toàn, hiệu quả kinh doanh của chính các ngân hàng. Chính vì vậy, theo các chuyên gia hạ thấp nợ xấu, thông thoáng các thủ tục cho vay vốn sẽ là những giải pháp hiệu quả để khơi thông nền kinh tế vốn đang vô cùng khó khăn.

Trong khi đó, hàng tồn kho cao cũng là vấn đề được hầu hết các chuyên gia đặt ra như vấn đề đáng lo ngại dẫn đến sự trì trệ của nền kinh tế. Theo Bộ Công thương, tính đến hết quý I/2013, chỉ số hàng tồn kho ở một số ngành rất cao, có ngành tăng đến 40% như ngành nhựa và xi măng. Chỉ số tồn kho của sắt, thép gang tăng 40,6%... Dẫn tới nhiều nhà máy sản xuất cầm chừng với công suất  chỉ 30 -35%. Bong bóng bất động sản vỡ, tổng bất động sản hàng tồn kho nếu tính giá trị  vốn đọng lên tới 200.000 tỉ đồng đến mức các chuyên gia kinh tế ví von : “tồn kho BĐS - cái lõi của cục máu đông”.

Lý giải thêm, TS Nguyễn Ngọc Tuyến - Viện trưởng Viện Kinh tế tài chính cho biết, tỉ lệ giá trị hàng tồn kho so với giá trị sản xuất hàng tháng của toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo từ tháng 7/2012 đến cuối tháng 2/2013 luôn ở mức cao, khoảng 69 - 93%, trong khi đó tỉ lệ tồn kho ở mức an toàn trong điều kiện sản xuất và tiêu thụ bình thường phải là 65%.

DN khủng hoảng niềm tin

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long còn nhấn mạnh đến thách thức do niềm tin về nền kinh tế đang bị suy giảm. Điều này thể hiện nhà đầu tư không đưa vốn, người tiêu dùng cũng không sẵn sàng chi tiêu, nên tổng cầu và tổng cung năm 2013 khó cải thiện. Năm 2013 là năm niềm tin của thị trường bị giảm sút nghiêm trọng, muốn xúc tiến thương mại đầu tư trước hết các chính sách phải lấy lại niềm tin cho thị trường. Bởi năm 2013 là năm tích tụ những khó khăn của sụt giảm kinh tế kéo dài từ năm 2008 để lại. “Với thị trường BĐS, khủng hoảng niềm tin còn đáng sợ hơn rất nhiều so với những khó khăn khác. Chúng ta phải làm thế nào để đưa nhà đầu tư quay lại thị trường đòi hỏi không chỉ là nỗ lực của DN địa ốc mà còn có cả sự can thiệp của Nhà nước. Do vậy, cần tạo dựng niềm tin nền kinh tế nói chung và đặc biệt là niềm tin của thị trường BĐS để duy trì đà phục hồi của nền kinh tế” - ông Long khẳng định.

Các chuyên gia đều chung nhận định rằng, nếu không có những giải pháp hữu hiệu, kịp thời thì những thách thức trên sẽ là cản trở lớn cho tăng trưởng và phát triển kinh tế năm 2013.

Giải pháp không chỉ cho 2013

TS Nguyễn Đình Cung - Phó viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương thì cho rằng, vấn đề cơ bản của nền kinh tế nằm ở cơ cấu vi mô. Ông Cung khẳng định : giải pháp quan trọng cho năm 2013 là cần đổi mới mạnh mẽ việc quản lý đầu tư công. Hạn chế và khắc phục lối đầu tư phục vụ nhóm lợi ích; thu hẹp tối đa lối đầu tư mang tính đầu cơ, trục lợi; đầu tư bầy đàn, chạy theo các giá trị ảo… Việc triển khai thực hiện các công việc nói trên là quá trình trung hạn. Tuy vậy, trước mắt, ngoài ổn định kinh tế vĩ mô, cần tập trung triển khai tái cơ cấu khối DN nhà nước, các ngân hàng thương mại và tái cơ cấu đầu tư công với quy mô và cường độ lớn, để nhanh chóng cải thiện niềm tin của dân chúng và thị trường về một làn sóng cải cách mới. Cụ thể, loại bỏ cơ chế xin - cho, cơ chế tạo nên sự không minh bạch trong tiếp cận các nguồn lực và cơ hội kinh doanh; phải thay đổi tư duy về vai trò của DN nhà nước bằng đổi mới cách thức quản trị loại hình DN này.

Còn ông Nguyễn Ngọc Tuyến - Viện Kinh tế Tài chính cho rằng giải pháp tài khóa và tiền tệ là quan trọng nhất. Bởi theo ông Tuyến, tồn kho cao là kết quả của sự giảm sút sức cầu trên thị trường mà nguyên nhân sâu xa nằm trong chính cơ cấu và hệ thống phân bổ nguồn lực “có vấn đề” của nền kinh tế. Một nền kinh tế tăng trưởng dựa nhiều vào vốn, cơ chế phân bổ vốn lại không hợp lý, việc quản lý sử dụng vốn lại lỏng lẻo, làm cho hiệu quả đầu tư thấp, sẽ dẫn tới kết cục tất yếu là lạm phát cao kéo dài, sức cầu thị trường suy giảm liên tục.

Tuy vậy, năm 2013 nền kinh tế VN đan xen cả thách thức và cơ hội. Nhưng đây cũng là thời kỳ mở ra những cơ hội bứt phá cho các DN tư nhân lẫn DNNN và các tập đoàn, để tái cơ cấu và phát triển bền vững. Trong ngắn hạn về kinh tế vĩ mô đang đối mặt với nhiều rủi ro, nhưng nếu Nhà nước, nhân dân và DN chung sức để giải quyết các vấn đề trên thì nhất định nền kinh tế VN sẽ bứt phá trong khủng hoảng.

TS Trần Du Lịch - Phó trưởng đoàn Chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội: 4 cơ hội khác thường

Năm 2013 bên cạnh những thách thức, vẫn có cơ hội để tái cơ cấu DN, lành mạnh hóa thị trường :

Thứ nhất, niềm tin của thị trường. Vấn đề quan trọng nhất của chính sách kinh tế vĩ mô hiện nay là lấy lại và củng cố niềm tin cho thị trường. Trong suốt 5 năm phải áp dụng các biện pháp tình thế để ổn định kinh tế vĩ mô đã làm cho thị trường mất phương hướng dài hạn.

Thứ hai, thị trường sẽ diễn ra quá trình tự điều chỉnh; thị phần sẽ được phân chia lại. Đây là cơ hội cho những DN có điều kiện mở rộng thị phần, tăng đầu tư với chi phí rẻ. Kinh nghiệm cho thấy sau mỗi cuộc khủng hoảng kinh tế, sau cái hoạ đều có cái phúc cho những người biết nắm được thời cơ. Ngay cả thị trường BĐS, trong bối cảnh ảm đạm hiện nay cũng đang mở ra cái phúc như vậy; chứ không chỉ có họa.

Thứ ba, với lạm phát kỳ vọng 6 - 7% và tỉ giá VND/USD ổn định ở biên độ 2 - 3% trong năm 2013 sẽ tạo điều kiện quan trọng cho DN xây dựng kế hoạch kinh doanh, phát triển thị trường và tính toán cho các mục tiêu trung hạn. Bên cạnh đó, trên cơ sở định hướng tái cơ cấu nền kinh tế theo đề án của Chính phủ đến năm 2020, DN có điều kiện hơn trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn của mình.

Thứ tư, chắc chắn trong các năm 2013 - 2014 sẽ diễn ra quá trình tái cơ cấu thị trường “nghiệt ngã”, trong đó có thị trường lao động. Đây là cơ hội để DN phát triển nguồn nhân lực; thu hút đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.  

Ông Vũ Vinh Phú - Nguyên PGĐ Sở Thương mại Hà Nội, Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội:
Cần môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng

 Điều đầu tiên, và cũng là điều mong muốn nhiều năm nay là các DN chỉ cần một môi trường kinh doanh sản xuất công khai, bình đẳng, minh bạch và dễ tiên liệu. Bình đẳng ở chỗ tiền vốn vay, kinh doanh tiếp cận đất đai, cơ chế chính sách ban hàng,cải cách các thủ tục hành chính có liên quan đến sản xuất kinh doanh minh bạch và dễ tiên liệu. Bình đẳng Nhà nước phải mở rộng cạnh tranh trong sản xuất kinh doanh, gỡ bỏ những phiền hà tiêu cực chi phí cho DN. Giao quyền tự chủ kinh doanh, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật cho DN... Khuyến khích các DN sản xuất tăng cung cho xã hội, trước mắt là thị trường nội địa và xuất khẩu…

Hơn nữa, hệ thống phân phố nội địa của VN đã giải quyết gần 5 triệu lao động đóng góp 15% GDP của cả nước nhưng chưa được đánh giá cao. Do  vậy phải quản lý từ khâu sản xuất đến bán lẻ nhằm giảm chi phí sản xuất kinh doanh đến mức thấp nhất để phục vụ xã hội, đi đôi với tổ chức tốt dự trữ quốc gia những mặt hàng thiết yếu để chủ động can thiệp những lúc thiên tai dịch bệnh bất khả kháng.

Điều quan trọng mà chúng tôi đề cập đến gốc của vấn đề đó là : phải có những giải pháp cụ thể sao cho các DN sản xuất vượt mức kế hoạch, tỉ lệ nộp thuế cao, đây là  bài toán khôn ngoan của nhiều nước trên thế giới đã thực hiện. Kinh nghiệm từ Hong Kong cho thấy mức thuế càng thấp thì ngân sách lại tăng, thất thu thuế giảm.

Theo chúng tôi, giai đoạn này ngoài mức điều chỉnh mức thuế thu nhập DN từ 25% xuống 20% thì lĩnh vực tiêu dùng quốc nội cũng phải xem xét điều chỉnh thuế GTGT khâu bán lẻ ở hai mức 5% và 10% xuống 3% và 5%.

Phương Hà (Diễn đàn doanh nghiệp)
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Tên dự án Triệu đồng
Hòa Bình Green Đà Nẵng 1,221 - 2,277
Central Coast Đà Nẵng 837 - 2,030
Royal Sea 1,800 - 2,626
Prosper Plaza 865 - 1,236
Tabudec Plaza 1,260 - 1,855
Tòa P1 Imperial Plaza 1,989 - 3,570
Condetel Carava Resort 2,200 - 3,064
Airlink City 390 - 878
Vision Bình Tân 750 - 1,283
Park View Tower Hoàng Mai 1,221 - 1,714
CafeLand.vn là Tạp chí bất động sản hàng đầu tại Việt Nam và duy nhất chuyên về bất động sản. Cung cấp cho các độc giả những thông tin chính xác và những góc nhìn phân tích nhận định về thị trường bất động sản từ các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, CafeLand còn cung cấp cho độc giả tất cả các thông tin về sự kiên, dự án, các xu hướng phong thủy, nhà ở để các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về thông tin bất động sản tại Việt Nam.