Phạm vi nghiên cứu gồm khu vực Tây Sơn trước đây với 5 xã gồm Tây Sơn, Bình An, Bình Khê, Bình Hiệp, Bình Phú và khu vực Vĩnh Thạnh trước đây với 4 xã gồm Vĩnh Thạnh, Vĩnh Quang, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Sơn.

Như vậy, không gian phát triển mới bao phủ 9 xã, tạo sự kết nối giữa khu vực đồng bằng phía Đông với vùng miền núi phía Tây của tỉnh Gia Lai.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc rà soát quy hoạch chung tại khu vực này sẽ kế thừa những nội dung còn phù hợp của Quy hoạch xây dựng vùng huyện Vĩnh Thạnh và Quy hoạch chung đô thị Tây Sơn trước đây, đồng thời cập nhật các định hướng mới từ quy hoạch tỉnh và các quy hoạch cấp trên.

Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Gia Lai cũng được xác định nhằm tổ chức lại không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính, phân bổ lại nguồn lực, tăng liên kết vùng và hình thành các cực tăng trưởng mới.

Tây Sơn được định vị thành trung tâm đô thị - dịch vụ - công nghiệp chế biến

Trong không gian phát triển mới, khu vực Tây Sơn được xem là một trong những khu vực có vai trò quan trọng nhờ nền tảng đô thị, sản xuất nông nghiệp, thương mại dịch vụ và các giá trị văn hóa đặc trưng.

Theo định hướng phát triển, khu vực Tây Sơn trước đây được tổ chức theo mô hình:

Đô thị - dịch vụ - công nghiệp chế biến - logistics - nông nghiệp giá trị cao gắn với du lịch văn hóa, sinh thái.

Trong đó, xã Tây Sơn giữ vai trò hạt nhân kết nối, tạo động lực lan tỏa phát triển cho toàn khu vực.

Điểm đáng chú ý là định hướng phát triển Tây Sơn không chỉ tập trung vào mở rộng đô thị mà hướng tới hình thành hệ sinh thái kinh tế đa ngành, trong đó công nghiệp chế biến, dịch vụ logistics và nông nghiệp giá trị cao đóng vai trò quan trọng.

Với lợi thế về vùng nguyên liệu, Tây Sơn có điều kiện phát triển các ngành chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp thay vì chỉ dừng lại ở sản xuất thô.

Bên cạnh đó, các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với vùng đất Tây Sơn tạo nền tảng để phát triển du lịch văn hóa, du lịch sinh thái, kết hợp với thương mại dịch vụ.

Không gian Tây Sơn được định hướng phát triển theo 3 trụ cột lớn

Một trong những điểm đáng chú ý là định hướng phát triển Tây Sơn tập trung vào sự kết hợp giữa đô thị, sản xuất và sinh thái.

Cụ thể:

Thứ nhất, phát triển không gian đô thị - dịch vụ:
Tập trung nâng cao chất lượng khu dân cư hiện hữu, phát triển thương mại, dịch vụ, các công trình hạ tầng xã hội, tạo nền tảng cho quá trình đô thị hóa.

Thứ hai, phát triển nông nghiệp giá trị cao:
Hình thành vùng sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Thứ ba, phát triển công nghiệp chế biến và dịch vụ logistics:
Tận dụng lợi thế vùng nguyên liệu, phát triển các ngành công nghiệp phù hợp, tạo thêm động lực việc làm và thu hút đầu tư.

Định hướng này phù hợp với chiến lược chung của tỉnh Gia Lai khi quy hoạch phát triển các khu chức năng, cụm công nghiệp, vùng sản xuất tập trung và hệ thống logistics trong giai đoạn tới.

Vĩnh Thạnh: từ vùng sinh thái trở thành không gian phát triển đa giá trị

Nếu Tây Sơn có lợi thế về đô thị, dịch vụ và sản xuất, thì Vĩnh Thạnh lại sở hữu những lợi thế khác biệt về tài nguyên tự nhiên.

Khu vực Vĩnh Thạnh trước đây gồm 4 xã Vĩnh Thạnh, Vĩnh Quang, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Sơn được định hướng phát triển dựa trên các nhóm ngành:

• Nông nghiệp, lâm nghiệp giá trị cao;
• Công nghiệp chế biến gắn với vùng nguyên liệu;
• Dịch vụ hỗ trợ sản xuất;
• Du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Trong đó, khu vực Vĩnh Thạnh, Vĩnh Quang có điều kiện phát triển các hoạt động dịch vụ, chế biến và kinh tế gắn với sản xuất.

Ngược lại, Vĩnh Sơn, Vĩnh Thịnh sở hữu lợi thế lớn về cảnh quan, rừng, văn hóa bản địa, phù hợp với các mô hình du lịch sinh thái, trải nghiệm và nghỉ dưỡng.

Hạ tầng giao thông và logistics là “đòn bẩy” mở rộng không gian phát triển

Một trong những yếu tố quyết định khả năng bứt phá của Tây Sơn - Vĩnh Thạnh chính là hạ tầng kết nối.

Trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Gia Lai, địa phương xác định phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, trong đó giao thông, năng lượng và các hệ thống kết nối đóng vai trò quan trọng trong tổ chức không gian phát triển mới.

Đối với Tây Sơn, hạ tầng giao thông sẽ giúp mở rộng không gian đô thị, kết nối vùng nguyên liệu với khu vực sản xuất, thúc đẩy thương mại, dịch vụ và logistics.

Đối với Vĩnh Thạnh, kết nối giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi giúp rút ngắn khoảng cách giữa vùng miền núi với các trung tâm kinh tế, mở rộng khả năng phát triển du lịch, vận chuyển hàng hóa và thu hút đầu tư.

Bên cạnh giao thông, logistics cũng được xem là một hướng phát triển quan trọng trong chiến lược phát triển thương mại của tỉnh Gia Lai. Quy hoạch tỉnh đã đặt ra định hướng phát triển hệ thống trung tâm và cụm logistics đến năm 2030.

Vĩnh Thạnh có thêm dư địa phát triển năng lượng và du lịch sinh thái

Ngoài lợi thế về rừng, hồ chứa và cảnh quan tự nhiên, Vĩnh Thạnh còn được kỳ vọng hưởng lợi từ định hướng phát triển năng lượng của tỉnh.

Quy hoạch tỉnh Gia Lai xác định phát triển hạ tầng năng lượng là một trong những nhóm hạ tầng quan trọng, cùng với giao thông, viễn thông, thủy lợi và các công trình kỹ thuật khác.

Đây là cơ sở để các khu vực có lợi thế về tài nguyên như Vĩnh Thạnh tiếp tục khai thác các hướng phát triển phù hợp, đồng thời bảo đảm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Song song đó, lợi thế về rừng, mặt nước và văn hóa bản địa tiếp tục là nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

9 xã Tây Sơn - Vĩnh Thạnh đứng trước cơ hội hình thành cực tăng trưởng mới

Việc nghiên cứu tổ chức lại không gian phát triển 9 xã Tây Sơn - Vĩnh Thạnh không chỉ là câu chuyện điều chỉnh địa giới quản lý, mà còn là bài toán tái phân bổ nguồn lực phát triển.

Một bên là Tây Sơn với định hướng phát triển đô thị, dịch vụ, công nghiệp chế biến và logistics.

Một bên là Vĩnh Thạnh với lợi thế về sinh thái, năng lượng, nông nghiệp và du lịch.

Sự kết hợp giữa hai khu vực có thể tạo ra một không gian phát triển bổ trợ, trong đó sản xuất, dịch vụ, du lịch và đô thị cùng tham gia vào chuỗi giá trị chung.

UBND tỉnh Gia Lai hiện đang tiếp tục rà soát các quy hoạch, đánh giá các yếu tố mới, nội dung có tính chất liên vùng, liên xã để tham mưu phương án triển khai trong giai đoạn tiếp theo.

Với quy mô 9 xã, cùng định hướng phát triển dựa trên đô thị - công nghiệp - logistics - sinh thái - năng lượng, Tây Sơn - Vĩnh Thạnh đang được đặt vào một vị trí quan trọng trong chiến lược mở rộng không gian phát triển của Gia Lai.