Đà Nẵng tính đường dài cho 8 triệu dân: Quy hoạch mới phải nhìn tới cả trăm năm

Ngày 18/8, Thành ủy Đà Nẵng tổ chức hội nghị nghe báo cáo về hồ sơ Quy hoạch chung Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố cơ bản thống nhất với đồ án và đề nghị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Điểm được Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang đặc biệt nhấn mạnh là tầm nhìn dài hạn của quy hoạch. Theo ông, dù đồ án có thời hạn đến năm 2050 và tầm nhìn đến năm 2075, tư duy quy hoạch cần nhìn xa hơn, tính đến quá trình phát triển của thành phố trong cả trăm năm tới.

Lý do là những lựa chọn được đưa ra hiện nay về cấu trúc đô thị, hệ thống giao thông, cảng biển, sân bay, không gian sinh thái hay quỹ đất dự trữ đều có thể tác động tới Đà Nẵng qua nhiều thế hệ.

Bài toán lớn: 6 triệu dân vào năm 2050, dự trữ không gian cho 8 triệu người

Một trong những con số đáng chú ý nhất trong hồ sơ quy hoạch là quy mô dân số.

Theo phương án đang được nghiên cứu, đến năm 2050, Đà Nẵng dự kiến có khoảng 6 triệu người, đồng thời phải chuẩn bị sức chứa và khả năng dung nạp cho khoảng 8 triệu người. Bí thư Thành ủy cho rằng đây là quy mô rất lớn, tác động trực tiếp đến cấu trúc không gian, sử dụng đất và toàn bộ hệ thống hạ tầng của thành phố, do đó cần tiếp tục làm rõ cơ sở khoa học và tính khả thi.

Trước đó, nhiệm vụ Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn 2075 được Chính phủ phê duyệt cũng xác định quy mô dân số năm 2050 khoảng 6 triệu người, trong đó dân số đô thị khoảng 4 triệu người và dân số thường trú khoảng 4,9 triệu người. Quỹ đất dân dụng toàn đô thị được dự báo khoảng 28.000-44.000ha, trong khi đất dân dụng nông thôn khoảng 30.000ha.

Quy mô này gần gấp đôi dân số của Đà Nẵng sau khi hợp nhất với Quảng Nam. Thành phố mới có diện tích hơn 11.000km² và dân số hơn 3 triệu người, mở ra một không gian phát triển lớn hơn rất nhiều so với Đà Nẵng trước đây.

Không chỉ là “ghép” Đà Nẵng với Quảng Nam

Một yêu cầu quan trọng khác là quy hoạch mới phải tạo ra một không gian phát triển thống nhất sau hợp nhất, thay vì đơn giản ghép các định hướng quy hoạch cũ với nhau.

Thành phố sẽ tiếp tục rà soát để xác định rõ đô thị lõi, các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và chức năng chủ đạo của từng khu vực; đồng thời tổ chức lại mối quan hệ giữa khu vực đô thị trung tâm hiện hữu với Hội An - Điện Bàn, Chu Lai - Núi Thành - Tam Kỳ, vùng phía Tây và vùng ven biển.

Không gian phát triển cũng được yêu cầu nhìn rộng hơn địa giới hành chính của Đà Nẵng, gắn với vùng miền Trung - Tây Nguyên và Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Theo định hướng nhiệm vụ quy hoạch đã được phê duyệt, không gian đô thị Đà Nẵng còn được nghiên cứu mở rộng, kết hợp với Điện Bàn và Hội An thành một không gian đô thị biển thống nhất. Khu vực Tam Kỳ - Núi Thành ở phía Nam được định hướng gắn với sân bay Chu Lai, cụm cảng biển và các chức năng công nghiệp, logistics, đô thị, dịch vụ.

Đề xuất “3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang”, cần tới 350 tỷ USD

Trong quá trình lấy ý kiến cho đồ án hồi tháng 6, đơn vị tư vấn từng đề xuất mô hình phát triển “3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang”.

Ba cực tăng trưởng trong đề xuất này gồm đô thị trung tâm hiện hữu; cực công nghiệp công nghệ cao - Cảng Liên Chiểu ở phía Bắc; và cực kinh tế mở Nam Hội An - Chu Lai ở phía Nam. Hai trục chiến lược gồm trục kinh tế - đô thị ven biển và trục sinh thái - văn hóa phía Tây.

Một con số rất lớn cũng từng được đưa ra: nhu cầu nguồn lực dài hạn để hiện thực hóa toàn bộ quy hoạch khoảng 350 tỷ USD, gồm khoảng 30 tỷ USD cho hạ tầng kỹ thuật thiết yếu và khoảng 320 tỷ USD cho phát triển đô thị cùng các lĩnh vực kinh tế khác. Đây là tính toán sơ bộ được công bố trong quá trình góp ý quy hoạch, không phải tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.

Trước đó, tại hội thảo tháng 5, các chuyên gia còn đề xuất Đà Nẵng phát triển theo mô hình “thành phố 20 phút”, trong đó người dân có thể tiếp cận trường học, y tế, thương mại, công viên và giao thông công cộng trong khoảng thời gian ngắn bằng đi bộ, xe đạp hoặc phương tiện công cộng. Một số ý kiến cũng đặt vấn đề xác định vị trí trung tâm hành chính mới trong tầm nhìn dài hạn.

Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng trước mắt

Song song với mở rộng không gian phát triển, lãnh đạo Đà Nẵng yêu cầu xác định rõ khu vực nào được phát triển, khu vực nào cần hạn chế và những không gian phải bảo vệ nghiêm ngặt.

Sau hợp nhất, Đà Nẵng sở hữu hệ sinh thái đặc biệt đa dạng từ biển, đảo, sông, đồng bằng, đô thị đến miền núi và rừng. Đây vừa là nguồn lực phát triển, vừa đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt sức chịu tải của tài nguyên và môi trường. Thành phố xác định không đánh đổi cảnh quan, môi trường và chất lượng sống để đổi lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Đáng chú ý, yêu cầu về tầm nhìn 100 năm không phải lần đầu được đặt ra. Cuối tháng 2/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu Đà Nẵng nghiên cứu xây dựng quy hoạch với tầm nhìn 100 năm, phù hợp với không gian phát triển và điều kiện mới sau hợp nhất.

Với đồ án đang được hoàn thiện, bài toán của Đà Nẵng vì vậy không chỉ là xác định thành phố sẽ phát triển đến đâu vào năm 2050, mà còn là lựa chọn cấu trúc đủ sức đáp ứng hàng triệu cư dân mới, kết nối các cực kinh tế từ Liên Chiểu đến Hội An, Tam Kỳ - Chu Lai, đồng thời để lại dư địa phát triển cho nhiều thế hệ sau.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng yêu cầu sau khi quy hoạch được phê duyệt phải nhanh chóng cụ thể hóa thành quy hoạch phân khu, chương trình, danh mục dự án và kế hoạch đầu tư; lựa chọn các công trình động lực để triển khai trước. Quan điểm được đặt ra là không để quy hoạch sau khi phê duyệt lại “nằm trên giấy”, trở thành quy hoạch treo hoặc bị điều chỉnh tùy tiện làm phá vỡ cấu trúc phát triển chung của thành phố.