7 nhóm định hướng chính sách quan trọng khi sửa Luật Đất đai

Sáng ngày 25/7, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tổ chức phiên họp mở rộng cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Trình bày Tờ trình tại phiên họp, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn đã kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, với nhiều điểm mới mang tính đột phá trong quy hoạch, bồi thường, tái định cư, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, thực tiễn gần 02 năm thi hành Luật Đất đai năm 2024 bộc lộ một số hạn chế như: chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa cao, dự báo nhu cầu sử dụng đất chưa theo kịp sự phát triển kinh tế - xã hội; Thị trường quyền sử dụng đất chưa minh bạch.

Việc giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá, đấu thầu chưa được phân định rõ theo từng loại quỹ đất, trong khi trình tự, thủ tục còn lặp lại, chồng chéo giữa nhiều luật. Một số quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn cứng nhắc, làm chậm tiến độ triển khai các dự án quan trọng, cấp bách.

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Luật dự kiến bổ sung các quy định tháo gỡ khó khăn thông qua việc luật hóa những nghị quyết đặc thù của Quốc hội và Chính phủ; sửa đổi thẩm quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời thể chế hóa các chính sách mới của Đảng về đất đai.

Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình bày Tờ trình tại phiên họp. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo nêu rõ 07 nhóm định hướng chính sách lớn và dự kiến nội dung thể chế trong dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Thứ nhất, tập trung đổi mới quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo không gian phát triển, gắn với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch ngành; kiểm soát chặt việc điều chỉnh quy hoạch nhằm hạn chế tình trạng “quy hoạch treo”.

Thứ hai, linh hoạt phương thức giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Tập trung hoàn thiện phương thức tiếp cận đất đai công khai, minh bạch, bình đẳng; thực hiện giao đất, cho thuê đất chủ yếu qua đấu giá, đấu thầu đối với đất do Nhà nước quản lý. Cho phép người sử dụng đất linh hoạt lựa chọn hình thức thuê đất trả tiền hằng năm hoặc trả tiền một lần. Ưu tiên bố trí quỹ đất dôi dư từ trụ sở công cho y tế, giáo dục; ưu tiên quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê.

Thứ ba, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đẩy nhanh tiến độ dự án, bảo đảm hài hòa lợi ích. Trong đó bổ sung trường hợp Nhà nước thu hồi đất phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thật sự cần thiết. Cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hoàn thành bố trí tái định cư đối với một số dự án đặc thù để đẩy nhanh tiến độ.

Dự Luật Đất đai (sửa đổi) được xây dựng trên 7 nhóm định hướng chính sách lớn.

Thứ tư, tài chính về đất đai và giá đất, bỏ quy định giá đất cụ thể, quy định bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất do HĐND cấp tỉnh quyết định, sửa đổi, bổ sung... Bổ sung chính sách thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn nhằm chống đầu cơ, chống lãng phí.

Thứ năm, về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất khắc phục tình trạng đất lãng phí, hoang hóa; khơi thông nguồn lực qua cơ chế sử dụng đất đa mục đích (kết hợp thương mại, dịch vụ, du lịch tâm linh) và khai thác không gian công trình ngầm, lấn biển dưới sự kiểm soát chặt chẽ về an ninh, quốc phòng.

Thứ sáu, tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai; phân cấp, phân quyền...

Thứ bảy, tăng cường công tác kiểm ta, giám sát, xử lý vi phạm; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; giải quyết cơ bản những hạn chế, vướng mắc kéo dài liên quan đến quản lý và sử dụng đất.