Có thể bị phạt tới 80 triệu đồng khi xây nhà không phép

Chính phủ ban hành Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Tại Điều 25 Nghị định quy định chủ đầu tư tổ chức thi công công trình khi chưa được cấp giấy phép xây dựng, trong trường hợp pháp luật bắt buộc phải có giấy phép, sẽ bị xử phạt tùy thuộc loại công trình.

Tổ chức thi công xây đựng công trình chưa được cấp giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng:

- Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;

- Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây đựng nhà ở riêng lẻ trong khu vực bào vệ I của di tích, khu vực di sản thể giới, khu vực báo vệ II của đi tích, vùng đệm của khu vực đi sản thể giới hoặc công trình xây dựng khác;

- Phạt tiển từ 120 - 140 triệu đồng đối với xây đựng công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;

- Phạt tiển từ 140 - 160 triệu đồng đối với xây đựng công trình phải lập Bảo cáo nghiên cứu khả thi.

Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình thuộc một trong các trường hợp

- Hồ sơ thiết kế không được thẩm định hoặc phê duyệt theo quy định;

- Hồ sơ thiết kế đã điều chỉnh nhưng không được thẩm định hoặc phê duyệt theo quy định;

- Hồ sơ thiết kế đã điều chỉnh nhưng không thuộc các trường hợp được điều chỉnh thiết kế theo quy định.

Xử phạt dồi với hành vi tố chức thi công xây dựng công trình không đúng quy hoạch đô thị và nông thôn được phê duyệt

- Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;

- Phạt tiền từ 100 - 120 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu vực bảo vệ I của di tích, khu vực di sản thế giới, khu vực bảo vệ lI của di tích, vùng đệm của khu vực di sản thế giới hoặc công trình xây đựng khác;

- Phạt tiền từ 160 - 180 triệu đồng đối với xây dựng công trình phái lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;

- Phạt tiến từ 180 - 200 triệu đồng đối với xây dựng công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Xử phạt đối với hành vi xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tố chức, cá nhân khác hoặc của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung như sau:

- Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;

- Phạt tiền từ 100 - 120 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu vực bảo vệ I của di tích, khu vực di sản thế giới, khu vực bảo vệ II của di tích, vùng đệm của khu vực di sản thế giới hoặc công trình xây dựng khác;

- Phạt tiền từ 180 - 200 triệu đồng đối với xây dựng công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;

- Phạt tiền từ 200 - 220 triệu đồng đối với xây dựng công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khá thi.

Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng công trình không che chắn hoặc che chắn nhưng để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống khu vực xung quanh, hoặc để vật liệu xây dựng không đúng nơi quy định sẽ bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi vi phạm khi xây dựng nhà ở riêng lẻ hoặc công trình xây dựng khác;

- Phạt tiền từ 15 - 20 triệu đồng đối với hành vi vi phạm khi xây dựng công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật;

- Phạt tiền từ 20 - 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm khi xây dựng công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Như vậy, từ ngày 26/8/2026, chủ đầu tư xây dựng cần thực hiện che chắn công trình, bố trí vật liệu xây dựng đúng nơi quy định trong quá trình thi công. Trường hợp vi phạm, chủ đầu tư có thể bị xử phạt đến 25 triệu đồng.

Nghị định 339/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/8/2026 và thay thế Nghị định 16/2022/NĐ-CP.