CafeLand - Hầu hết các doanh nghiệp Việt đều theo chủ nghĩa “duy tình hơn duy lý”, hành xử dựa vào cảm giác trực quan thủ tiêu sáng tạo và nặng chủ nghĩa gia đình đó là những nhận định của Tiến sĩ Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế khi được hỏi về các quan hệ gia đình trong các doanh nghiệp Việt hiện nay.

Tiến sĩ Vũ Đình Ánh

Theo ước tính hiện nay trên thế giới các công ty gia đình chiếm khoảng 70%. Tại Việt Nam ước tính khoảng 100 công ty gia đình lớn nhất Việt Nam. Những công ty này đóng góp khoảng 1/4 GDP của cả nước.

Các công ty gia đình khi khởi nghiệp thường có quy mô nhỏ vì thế dễ quản lý và những thành viên trong gia đình luôn tin tưởng lẫn nhau, không câu nệ với bất kỳ công việc nào, tiền lương thấp cũng không sao. Tuy nhiên khi doanh nghiệp phát triển mạnh nếu vẫn áp dụng cách quản lý như cũ trước sau gì cũng đẩy doanh nghiệp cũng lâm vào tình trạng phá sản.

Ông Ánh cho rằng DN Việt lớn lên nhờ chủ nghĩa gia đình và cũng nhỏ đi vì quan hệ gia đình. Chính vì ảnh hưởng của văn hóa gia đình “duy tình hơn duy lý” nên các doanh nghiệp Việt hành xử dựa trên cảm giác trực quan, ngôn ngữ nói chuyện vòng vèo, không thẳng thắn và hầu hết trong tư duy người Việt đều có tư tưởng “trứng không thể khôn hơn vịt”. Như vậy sẽ ảnh hưởng đến xử lý công việc kinh doanh và vô tình chúng ta đã thủ tiêu sáng tạo.

Thứ hai, trong tính cách của người Việt luôn lẫn lộn giữa 2 thái cực tự tôn xen lẫn tự ti. Luôn tìm mọi cách để chứng minh rằng người Việt rất giỏi, rất tuyệt vời, thông minh, chăm chỉ nhưng khi gặp vấn đề khó lại co vòi run sợ.

Một đặc điểm nữa của doanh nghiệp Việt là rất hiếm có tư duy chiến lược, doanh nghiệp Việt rất giỏi xoay sở trong kinh doanh, rất giỏi trong hoạch định chiến thuật nhưng rất dở trong chiến lược.

Khi được hỏi rằng người Việt có thích ganh đua không? Điều này tất nhiên là có nhưng thay vì chúng ta vươn lên để cao hơn thì chúng ta lại dìm người khác xuống để cao hơn vì thế người Việt rất hiếm có tư duy cùng thắng (Win-win).

Ngay cả kinh doanh thì doanh nghiệp Việt khi còn nhỏ thì sẵn sàng liên kết lại cùng thắng nhưng khi lớn lên rồi lại chia nhau ra vì thế rất khó trở thành doanh nghiệp lớn.

Vậy làm thế nào để chiến thắng bản thân, chiến thắng những đặc điểm rất Việt Nam để phát triển doanh nghiệp thì TS Ánh cho rằng: Đây là những đặc điểm về tính cách con người Việt đã được đúc kết trong một thời gian dài do đó không thể thay đổi ngày một ngày hai được. Thứ hai, những đặc tính đó không hoàn toàn xấu (ví dụ như năng động, linh hoạt) vì thế nếu phát huy những mặt tích cực hạn chế những mặt tiêu cực thì doanh nghiệp Việt sẽ phát triển mạnh hơn. Nhưng nói thì dễ, làm rất khó vì vậy chúng ta chấp nhận các giá trị Việt Nam và sử dụng đúng chỗ các giá trị đó nó sẽ đem lại lợi ích cho bản thân, doanh nghiệp và cho đất nước.

Nhưng ngoài vấn đề văn hóa thì ông Ánh còn cho rằng các doanh nghiệp Việt còn bị các cơ chế nhà nước kìm hãm. Ở chỗ là khi các doanh nghiệp đang phát triển thì trong một chừng mực nào đó các chính sách của cơ quan chức năng khiến cho doanh nghiệp  phải đảo lộn.

Ngoài ra, đối với đại đa số doanh nghiệp thì ngoài câu chuyện về cơ chế chính sách còn có một việc rất lo ngại, đó là doanh nghiệp nhà nước làm chủ đạo hay không chủ đạo. Nếu doanh nghiệp nhà nước làm chủ đạo thì trong một chừng mực nhất định các doanh nghiệp tư nhân bị kìm hãm, ít nhất là không cho tham gia vào vấn đề đó.

Ông Ánh đã đưa ra một ví dụ vui rằng: “Nếu có một ông Tổng Giám đốc nước ngoài vào làm doanh nghiệp nhà nước liệu có tốt hay không? Tôi xin khẳng định rằng không tốt hơn và chắc chắn rằng sau một năm ông ta sẽ ra đi, thậm chí đến Ngô Bảo Châu về Việt Nam thì chúng tôi cũng không cần vì không biết dùng ông ta vào việc gì hết”. Đó là một thực tế đã làm cản trở các doanh nghiệp ở Việt Nam.

Theo nhà tư vấn Karen Calcango (San Francisco), công ty gia đình có lợi thế là kinh nghiệm được lưu giữ và truyền lại từ đời này sang đời khác. Tuy nhiên, loại hình doanh nghiệp này cũng gặp phải những vướng mắc rất đặc trưng, đó là khó phân định đúng nghĩa vụ, quyền hạn, trách nhiệm cũng như tách bạch giữa tình cảm và công việc. Các quyết định sai lầm cũng từ đây mà ra. Vì thế để dung hòa các mối quan hệ và gặt hái được nhiều thành công thì các doanh nghiệp gia đình cần: Tận dụng lợi thế của từng thành viên, không để tình cảm xen vào công việc, hiểu và cảm thông với thế hệ khác, giờ nào việc nấy.

Gia Bảo
  • Facebook
  • Chia sẻ
  • Google +
Xem Thêm >>
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Thông tin thị trường bất động sản cập nhật liên tục, cung cấp đầy đủ thị trường mua bán nhà đất, mua bán bất động sản hàng đầu Việt Nam.